Nhìn sâu hiểu thấu và xin chia sẻ

30/11/2025 - runggoi
🌿 Tôi – Tỳ kheo Tuệ Đức hành thiền, nhìn sâu hiểu thấu và xin chia sẻ một bài nhẹ nhàng, mang tính quán chiếu nghiệp riêng – nghiệp chung trong thiên tai, lý giải thiên tai lũ lụt trong tinh thần Phật pháp, để hướng đến sự tỉnh thức:Nghiệp riêng và nghiệp chung trong thiên tai lũ lụt và tiếng gọi tỉnh thức
 
1️⃣ Nghiệp riêng – quả báo cá nhân
 
Mỗi người đều mang theo nghiệp riêng từ quá khứ:
• Có người gieo nhân thiện, gặp cảnh an lành.
• Có người gieo nhân bất thiện, gặp cảnh khổ đau.
Khi lũ lụt, thiên tai xảy ra, mỗi cá nhân gánh chịu theo nghiệp riêng của mình: có người thoát nạn, có người mất mát (tài sản hoặc người hoặc cả hai cùng lúc), có người chịu thương tích.
 
2️⃣ Nghiệp chung – quả báo tập thể
 
Bên cạnh đó, có nghiệp chung của cộng đồng, quốc gia, trong sự tương thông một cách toàn cầu theo sự cân bằng động của cơ thể trái đất – Đất Mẹ trong Mái nhà xanh chung dưới bầu trời này:
• Khi con người phá rừng đầu nguồn, ngăn dòng chảy tự nhiên để xây dựng thủy điện hay làm những công trình kinh tế khác, khu du lịch, cáp treo… vì lợi ích kinh tế ngắn hạn lấn át sự sống của rừng cùng muôn loài, của Đất Mẹ, thì đó là nhân bất thiện tập thể vô minh và tham tàn, nơi ấy không có sự lên tiếng kêu cứu hay không có người tỉnh thức đủ quyền lực để có thể chặn đứng sự tàn phá này.
• Khi thủy điện xả lũ không đồng bộ, không theo quy trình, gây chết chóc cho dân hạ lưu, đó là nghiệp chung của cả cộng đồng đã dung dưỡng cho sự vô trách nhiệm.
• Khi lòng tham chi phối, thiên nhiên bị tổn thương, thì đất mẹ phải gánh chịu, và con người tập thể vùng đất bị tổn thương cũng gánh quả khổ đau đó là nghiệp chung như trường hợp những người trong cùng một chiếc xe bị núi sạt làm chết hay nước cuốn trôi cả người và tài sản một khu làng…
 
3️⃣ Lý giải trong tinh thần chánh pháp
 
• Nơi nào có chánh pháp, thiện pháp: nơi ấy có năng lực hộ trì, chư thiên – thiện thần bảo hộ, cộng đồng sống an lành.
• Nơi nào thiếu chánh pháp, thiếu tàm quý (tàm: biết xấu hổ và quý: biết sợ hãi trước tội lỗi và biết xám hối) thì nghiệp chung trổ quả: nơi ấy gánh nạn, vì không còn hàng rào đạo đức để ngăn chặn tham – sân – si. Thiên tai trở thành tiếng chuông cảnh tỉnh.
• Khi toà án lương tâm không còn, khi tàm quý bị đánh mất, thì xã hội như đang tự tử từ từ, bởi chính hành động phá hoại thiên nhiên và vô trách nhiệm với nhau.
 
4️⃣ Tỉnh thức
 
• Thiên tai không chỉ là hiện tượng tự nhiên, mà còn là tiếng chuông cảnh tỉnh cho nghiệp tập thể.
• Muốn chuyển hóa, phải quay về chánh pháp: sống thiện, giữ giới, nuôi dưỡng lòng từ bi, và biết tôn trọng đất mẹ.
• Phải khôi phục tàm quý – biết hổ thẹn và sợ hãi trước hành động sai trái – để không tiếp tục gieo nhân bất thiện.
• Chỉ khi con người sống tỉnh thức, biết dừng lại, biết cùng bảo vệ rừng, sông, đất, thì mới mong có sự hộ trì và an lành lâu dài.
 
🌸 Niềm vui và hạnh phúc giản dị của người tỉnh thức
 
Giữa những khổ đau, vẫn có những niềm vui giản dị, hạnh phúc lớn lao:
• Những con người tỉnh thức thì có ra tận Phú Quốc, xuống mũi Cà Mau, lên Tây Nguyên, đến Sapa, vào bản Lào Cai hay Thái Nguyên khắp nơi trong nước đi đi nước ngoài thì vẫn có nhiều người nhận ra, đến làm quen, trao yêu thương và với họ thì đâu cũng có nhà, đâu cũng là nhà. Tinh thần ấy, những tình cảm ấy – sự yêu thương, quý trọng – lớn hơn, cao hơn nhiều tiền bạc và vật chất nhiều lắm.
 
Người tỉnh thức thì thấy mình trong tất cả, thấy rõ khổ đau và nguyên nhân khổ đau nên còn thở thì còn chia sẻ, còn viết: Người tỉnh thức có thể tại gia (cư sĩ) hay xuất gia (xuất sĩ). Dù xuất gia buông bỏ tất cả nhưng vẫn còn viết, còn chia sẻ – để kêu lên một tiếng cho thiên hạ và bàn dân biết sự thật của khổ đau và cách thoát khổ vì khổ đau là khổ đau chung mà.
 
• Viết, chia sẻ để phản ánh những ngang tai trái mắt: tham nhũng, bất công, thiên tai, chiến tranh, chạy đua vũ khí, người chết đói, chết lũ, bệnh – chết vì tiêu thụ nhiều, chết vì hàng giả …
• Viết để sẻ chia, hướng dẫn những người hữu duyên quan tâm thật sự con đường đẹp mà người tỉnh thức đang đi, để mọi người cùng tỉnh thức và sống đẹp.
• Viết để phản biện cả cái hay, cái đẹp, cái ngọt ngào, lãng mạn bay bổng bên cạnh cái xấu, cái ác, cái bất nhân…
 
Chính những hình ảnh đau thương, rơi nước mắt đã thôi thúc lòng trắc ẩn, lòng xót thương, lòng bi mẫn – tâm bi (karuna) trong những người tỉnh thức như tôi để không thể thờ ơ trước nỗi đau của nhân nhân – đồng bào cùng muôn loài chúng sanh khác mà lòng hoan hỷ (mudita) để nói, để cầm bút, để nhắc nhau:
Chúng ta cùng nhau hít thở chung một bầu không khí, cùng sống trong một mái nhà xanh chung nhân loại, chúng ta chỉ có một trái đất để sống, chỉ có sự sống đích thực trong từng hơi thở đang có, một ý nghĩ hay tư tưởng khởi lên là năng lượng làm toàn bộ 70 ngàn tỉ tế bào trong ta ảnh hưởng, quả của nó là cảm xúc lên thân ra rất rõ và năng lượng ấy lan toả ra toàn vũ trụ này, ảnh hưởng lên tất cả mọi người đến muôn loài từ gần đến xa. Cũng thế, lời nói hay việc làm – hành động của ta là năng lượng ảnh hưởng lên cơ thể ta, cơ thể người thương bênh cạnh, môi trường xung quanh và toàn cầu.
 
Hãy xích lại gần nhau hơn và trao cho nhau tin yêu, trao cho nhau tình loài người đừng trao cho nhau gian dối nữa.
 
Hãy yêu thương và có trách nhiệm hơn chính mình và với cộng đồng.
 
Hãy sống tỉnh thức, giữ chánh pháp, nuôi dưỡng thiện pháp và nguyện đi với nhau như một một sông mà không là giọt nước nhỏ trên đường ra biển lớn để đất mẹ còn xanh, để nhân loại còn an lành.
 
Càng đi càng thấy thương đời,
Giữ tâm tịnh thuỷ, nụ cười từ bi.
Người hiền tỉnh thức khắc ghi,
Khổ đau nhân loại vốn vì chung thân.
 
Buông riêng mà chẳng buông nhân,
Cầm bút chia sẻ, góp phần sáng soi.
Một hơi thở nhẹ giữa đời,
Lan vào vũ trụ, muôn người cùng an.
(Lan ra vũ trụ, muôn nơi an hoà.)
 
✨ Kết:
 
Lũ lụt, thiên tai là quả báo của nghiệp riêng và nghiệp chung. Nếu không tỉnh thức, không giữ chánh pháp, thì con người sẽ tiếp tục gánh khổ đau với tư cách cá nhân và tập thể – cộng đồng – đất nước. Nhưng nếu biết thành tâm nhận lỗi, thành tâm xám hối, quay về thiện pháp, nuôi dưỡng từ bi, và sống hài hòa với đất mẹ, thì ngay cả trong khổ nạn, vẫn có ánh sáng của sự bảo hộ và an lành.
Tâm an thì thế giới an – Thảnh thơi giữa đời vô thường.
 
Người hiểu rõ bản chất vô thường, giữ tâm bất động, quân bình và buông xả, thì sống an ổn, vững chãi, thảnh thơi giữa cuộc đời đổi thay.
 
*Ghi chú: • Buông riêng mà chẳng buông nhân = buông bỏ cái riêng tư, nhưng vẫn giữ tình thương và gieo nhân lành cho đời.
• Chung thân = thân này không phải của riêng ta, mà là tuệ xả (inclusiveness) và hành xả, thấy mình trong tất cả và tất cả trong mình, cùng chung với nhân loại, cùng chịu khổ đau và cùng hướng đến an lạc.
 
– Tuệ Đức –
 

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *