Chủ đề: Về sự tự do hành trì và trách nhiệm của người con Bụt trong kỷ nguyên mới
Thân gửi ông Thích Huệ Thuận,
Tôi viết thư này cho ông với tư cách một người con Bụt, một công dân Việt Nam luôn đề cao quyền tự do tín ngưỡng, tự do hành thiền, thượng tôn pháp luật nước nhà và các công ước quốc tế. Tôi lên tiếng không phải vì sân hận, mà vì sự trăn trở trước những hành vi đang đi ngược lại tinh thần Từ bi và Trí tuệ của đức Thế Tôn.
Tôi vẫn còn nhớ rõ nhân duyên gặp ông vào trưa ngày 23/10/2025 — cách đây đúng 200 ngày tại Kinh thành cổ Ca-tỳ-la-vệ (Kapilavatthu, Nepal), nơi ghi dấu những bước chân đầu đời của Đức Thế Tôn. Giữa không gian thiêng liêng ấy, tôi đã chia sẻ rằng ông đang hiểu sai về ý nghĩa đích thực của “Độc cư” đối với người thực hành Đầu đà. Bởi lẽ, sự độc cư hay “biết sống một mình” theo tinh thần Bụt dạy không nằm ở sự tách biệt vật lý hay lánh đời, mà chính là khả năng an trú trong chánh niệm, giữ tâm tỉnh thức và bất động ngay giữa chốn náo nhiệt, sôi động của chợ đời.
Đáng tiếc thay, buổi đàm đạo ấy đã phải dừng lại vội vàng khi ông vội vã lên xe về Lumbini để kịp cuộc “họp báo” với các YouTubers về cái gọi là “Hiện tượng Thích Minh Tuệ”. Dường như trong guồng quay của sự ồn ào và những toan tính truyền thống, những giá trị cốt lõi của sự kham nhẫn, buông xả và định lực vẫn chưa được ông cũng như một số vị tu sĩ khác thực chứng. Chính sự thiếu vắng nền tảng tâm linh sâu sắc đó đã dẫn đến những hành động gây xôn xao dư luận, làm đau lòng những người con Bụt chân chính trong thời gian gần đây.
Cuộc bộ hành và tấm gương chánh niệm chân thực của hành giả Minh Tuệ mà tôi gọi là thầy không chỉ lay động hàng triệu trái tim trong nước mà còn thu hút sự ngưỡng mộ sâu sắc từ cộng đồng quốc tế. Hình ảnh ấy minh chứng cho sức sống trường tồn của tinh thần Phật giáo nguyên thủy: sự khiêm cung, lòng tận tâm an hòa và lối sống thiểu dục tri túc. Chính sự giản đơn thuần khiết đó đã trở thành nguồn cảm hứng vô tận, dẫn dắt mọi người quay về chiêm nghiệm những giáo lý cốt lõi về sự buông bỏ, lòng từ bi và sự tỉnh thức, giữa một thế giới đầy biến động và lo âu.
Việc ông cung cấp nhiều thông tin không đúng sự thật có tính cách vu khống cũng như công khai kêu gọi rải email đến các cơ quan chức năng Nepal nhằm gây áp lực trục xuất hành giả Lê Anh Tú (Thầy Minh Tuệ) là một tiền lệ đáng buồn. Hành động này buộc tôi và những người trân trọng sự thật và có lương tri phải đặt ra những câu hỏi về đạo đức và tư cách tu hành:
Nepal là một quốc gia có chủ quyền với hệ thống quản lý di trú nghiêm minh. Ngài Hiệu trưởng trường bảo trợ tại Nepal đã khẳng định với tôi rằng: Hồ sơ lưu trú của đoàn hành giả hoàn toàn minh bạch, hợp pháp và tuân thủ đúng các công ước quốc tế.
Việc ông sử dụng những thông tin thiếu kiểm chứng, mang tính chất đố kỵ cá nhân để quấy rối các cơ quan hành chính quốc tế không chỉ là một hành động thiếu trí tuệ, mà còn là một sự tổn thương sâu sắc đến hình ảnh con người Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế.
Đích thân ngài Hiệu trưởng đã chia sẻ sự bàng hoàng của mình: “I was surprised (ngạc nhiên) and shocked (bị sốc)” khi đọc những thông tin từ một người tự xưng là tu sĩ đến từ Việt Nam như ông”. Thật đáng buồn thay, khi một người mang danh thay mặt cho “Đạo Phật chính thống” lại khiến người bản xứ phải dùng đến những từ như “sốc” và “ngỡ ngàng” trước một hành vi quấy nhiễu xuyên biên giới. Đây không còn là chuyện tu hành, mà là một sự thiếu hụt trầm trọng về lòng tự trọng và ý thức trách nhiệm của một công dân đối với thể diện quốc gia.
Kinh điển Bụt (như kinh Mahagosinga, Maha-assapura …) dạy người tu hành nói chung và tu hạnh Đầu đà nói riêng một cách trung đạo, đúng đắn phải thiểu dục tri túc, kham nhẫn, không dính mắc hay chấp trước bất cứ điều chi, sống hoà hợp với thiên nhiên dầm mưa dãi nắng, buông xả tận cùng để thanh lọc thân tâm. Hình ảnh thầy Minh Tuệ cùng những vị đồng đạo, đồng tu sống giản đơn, ngày ăn một bữa, không nhận tiền bạc, kiết già hành thiền xuyên ngày đêm … chính là sự thực chứng sống động cho lời Bụt dạy. Nếu ông nhân danh bảo vệ Đạo pháp, tại sao ông lại tìm cách ngăn trở người đang thực hành đúng theo nguyên thủy truyền thống?
Đạo Phật chân chính không có chỗ cho sự ganh tị, thị phi hay mượn đạo tạo đời, kinh doanh tâm linh, gieo rắc mê tín và tà kiến vào lòng quần chúng. Thật mâu thuẫn khi ông nhân danh bảo vệ Chánh pháp nhưng lại công khai số tài khoản cá nhân để tiếp nhận tiền bạc. Bụt dạy “Tam thường bất túc”, người tu lấy sự thanh bần làm gốc. Việc dùng tôn giáo làm bình phong cho các toan tính vật chất, sử dụng chiêu trò để dẫn dụ tín chúng là điều đi ngược lại luân lý và đạo đức Phật giáo.
Thưa ông Huệ Thuận,
Sự khó chịu của ông đối với thầy Minh Tuệ phải chăng bắt nguồn từ việc hình bóng thanh tịnh và thuần khiết ấy vô tình trở thành tấm gương soi rọi vào lối sống hưởng thụ trần tục của những người mượn áo nhà thiền hay nhà tu như ông? Một vị tỳ kheo thực thụ dùng đức hạnh để cảm hóa, không dùng thủ đoạn hành chính hay mượn quyền lực thế tục để bức hại đồng đạo, điều này ông có biết không?.
Tôi tin tưởng sâu sắc rằng, Ngài Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng quý vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các cơ quan chức năng Việt Nam cũng như quốc tế, luôn hoan hỷ ủng hộ những bậc chân tu sống lợi lạc cho quần sinh, không gây hại và tuyệt đối tôn trọng luật pháp. Ánh sáng, sự thật luôn sở hữu sức mạnh tự thân và sự minh bạch vốn có. Lịch sử sẽ là vị giám khảo công tâm nhất để ghi nhận: Ai là người đang thực hành hạnh nguyện vị tha, dấn thân vì nhân sinh; và ai là kẻ đang mượn danh tôn giáo để bảo vệ “nồi cơm” cá nhân, hay bảo vệ những “toan tính” ích kỷ và lợi ích nhóm tầm thường — những điều vốn chỉ khởi sinh từ bóng tối của vô minh, tham ái (tham dục), đố kỵ và sợ hãi.
Mong ông hãy dành thời gian quay về quán chiếu lại tâm mình, để lòng Từ bi và Trí tuệ thực sự được hiển lộ, thay vì để sự sân hận và đố kỵ dẫn dắt. Đừng để những toan tính phàm trần làm hoen ố chiếc áo cà sa thiêng liêng mà ông đang khoác trên mình.
Với những người tu sĩ chân chính, lấy giới luật làm thầy, lấy sự thật và luật pháp làm lá chắn, thì không có bất kỳ điều gì phải e ngại hay sợ hãi. Sự thật sẽ giải thoát chúng ta.
Hiểu, thương yêu và tin cậy!
Tỳ kheo Tuệ Đức (Bhikkhu Paññaguṇa – Sư Rừng Gọi)
