Thức ăn thượng phẩm của đời sống cao thượng
Trong đời sống thế gian, con người tìm niềm vui qua vị ngon của thức ăn, qua hưởng thụ của giác quan. Nhưng trong đời sống cao thượng – đời sống phạm hạnh – có một loại “thức ăn” vi tế và bền vững hơn: thiền duyệt và pháp hỷ.
Thiền duyệt là niềm vui sinh ra từ định tâm. Khi thân ngồi yên, tâm an trú trong chánh niệm, dần dần xuất hiện một niềm an lạc nhẹ nhàng, mát dịu. Niềm vui ấy không phụ thuộc vào món ăn, hoàn cảnh hay lời khen chê. Đó là hạnh phúc nội sinh.
Pháp hỷ là niềm vui khi hiểu và sống được Chánh Pháp. Khi buông được một tập khí xấu, khi giữ tròn một giới hạnh, khi mở lòng tha thứ – trong tâm khởi lên sự hoan hỷ thanh tịnh. Niềm vui ấy nuôi dưỡng đời sống tâm linh sâu xa hơn bất kỳ vật chất nào.
Khi nếm được “thiền duyệt thực” và “pháp hỷ thực”, nhu cầu hưởng thụ thô dần giảm xuống. Ăn uống trở nên tiết độ, mỗi ngày ăn uống 1 lần vẫn khoẻ để có nhiều thời gian hành thiền. Khi kiết già vào định sâu thì nhiều ngày không ăn uống vẫn khoẻ. Thân nhẹ, tâm sáng. Người có thể ăn rất ít mà vẫn khỏe mạnh, bởi năng lượng không chỉ đến từ thực phẩm vật chất mà còn từ sự an định và niềm vui nội tâm.
Ốm khỏe khác với ốm bệnh.
Gầy do thanh lọc, do tiết chế, do an trú trong thiền định – đó là thân nhẹ và sáng.
Còn béo do tích lũy tham cầu, hay gầy do bệnh tật, căng thẳng – đó là dấu hiệu mất quân bình.
Thiền duyệt không làm thân kiệt quệ; trái lại, nó làm thân thư thái. Pháp hỷ không làm tâm co rút; trái lại, nó làm tâm rộng mở và hiền hòa.
Khi tâm được nuôi bằng niềm vui thanh tịnh, ta không còn ăn để bù đắp cảm xúc. Ta ăn để nuôi thân hành đạo, không phải để nuôi dục vọng. Khi ấy, đời sống trở nên đơn giản mà sâu sắc.
Nguyện chúc tất cả đều nếm được vị thượng phẩm của thiền duyệt thực và pháp hỷ thực.
Khi đã nếm được rồi, ta sẽ hiểu:
Hạnh phúc không nằm ở ăn nhiều, mà ở sống sâu.
– Tuệ Đức – Yangon, mùng 3 Tết Bính Ngọ
