ĐỂ TƯƠNG LAI CÒN CÓ MẶT

Người tu cần đi tới cái Chân,
thấu triệt cái thấy vô đắc – vô tu,
vượt thoát mọi ý niệm nhị nguyên,
để tâm được bình đẳng
và tình thương được trao nhau không điều kiện.

Như người ngồi trên đầu sào cao trăm trượng:
tuy rằng đã đạt,
vẫn chưa phải chỗ rốt ráo.
Đầu sào trăm trượng còn cần bước thêm một bước —
bước vượt khỏi mọi sở đắc,
buông luôn cả chỗ đang đứng.
Khi không còn gì để nắm giữ,
thì mười phương thế giới hiện toàn thân.

Khi không còn “ta” để giữ,
pháp giới liền mở.
Tự do không đến từ việc đạt thêm điều gì,
mà từ buông rơi tận gốc mọi bám víu,
kể cả bám víu vào tu, vào chứng, vào hiểu biết.

Tinh thần ấy không chỉ dành cho người tu.

Tất cả chúng ta —
đặc biệt là những người đang đảm trách vai trò lãnh đạo và quản lý —
được mời gọi nhìn lại cách mình đang tiếp cận mối quan hệ giữa ý thức và vật chất.
Khi cách nhìn còn bị tách rời,
những quyết định quan trọng rất dễ bị chi phối bởi quyền lực và lợi ích ngắn hạn,
trong khi các giá trị nền tảng của sự sống, của con người
và những hệ quả lâu dài đối với xã hội
chưa được cân nhắc một cách đầy đủ.

Giới khoa học cũng đang đứng trước một yêu cầu mới của thời đại:
mở rộng cách tiếp cận vượt ra ngoài lối tư duy nhị nguyên
giữa “tâm” và “vật”,
giữa người quan sát và thực tại được quan sát,
giữa “sóng” và “hạt”.
Khi thiếu một cái nhìn tích hợp và liên thông,
tri thức — dù ngày càng tinh vi —
vẫn chủ yếu mô tả từng lát cắt của thực tại,
mà chưa chạm tới bức tranh toàn thể và sâu sắc của sự thật.

Và tất cả chúng ta —
đặc biệt là những người dấn thân trong lĩnh vực bảo vệ môi trường —
cũng được mời gọi vượt khỏi ý niệm xem con người
như một thực thể tách rời khỏi thiên nhiên.
Khi tâm còn bị tách khỏi đất trời,
mọi nỗ lực bảo vệ môi trường thường chỉ dừng lại ở việc xử lý các biểu hiện bên ngoài
như ô nhiễm, suy thoái, hay phục hồi sau tổn hại,
và chỉ giải quyết phần ngọn,
mà chưa chạm đến gốc rễ sâu xa:
đó là cách con người đang nhìn, đang sống
và đang tiêu thụ trong mối quan hệ với sự sống.

Chỉ khi cách nhìn được chuyển hóa từ tách rời sang tương tức,
từ đối phó sang hiểu và thương,
thì hành động cá nhân mới đồng điệu với chính sách xã hội,
khoa học mới đồng hành cùng đạo đức,
và bảo vệ môi trường mới trở thành
một tiến trình chữa lành chung cho cả con người lẫn hành tinh.

Đó không chỉ là một thay đổi về nhận thức,
mà là lời mời gọi cho một sự tỉnh thức tập thể —
nơi mỗi người, trong vai trò của mình,
bắt đầu bằng việc sống chánh niệm, tiết chế,
tôn trọng sự sống
và hành xử với tinh thần trách nhiệm dài hạn
đối với thế hệ mai sau.

Nếu chân tướng của vũ trụ và của chính mình
chưa được khám phá,
thì khổ đau vẫn tiếp nối từ cá nhân đến cộng đồng;
xã hội vẫn còn chiến tranh;
và môi trường vẫn tiếp tục bị tàn phá —
từ thân tâm mỗi người bên trong
cho đến thiên nhiên bên ngoài.

Vì vậy, chúng ta không thể chỉ nói.
Chúng ta cần hành động.
Và hơn hết, chúng ta cần một sự tỉnh thức tập thể.

Con đường ấy không xa, cũng không cao siêu:

– Giữ giới để thân tâm có nền tảng an ổn
– Hành thiền để thân tâm an tịnh, nhẹ nhàng và để thấy rõ hơn, buông xả sâu hơn
– Sống chánh niệm, thanh tịnh, phòng hộ các căn
– Tiết chế – điều độ, không chạy theo tiêu thụ mù quáng
– Tiêu thụ chánh niệm qua bốn loại thực phẩm:
đoàn thực – xúc thực – tư niệm thực – thức thực

Đó không chỉ là con đường thoát khổ cho từng cá nhân,
mà là nền tảng cho sự hồi sinh của cộng đồng,
và cho tương lai của hành tinh này.

Khi mỗi người dám bước qua đầu sào trăm trượng của chính mình,
buông cả chỗ đang đứng,
thì tương lai mới thật sự còn có mặt.

— Sư Rừng Gọi (Tuệ Đức)