TÁN THÁN HẠNH ĐẦU ĐÀ – ÁNH SÁNG CỦA KHAM NHẪN
Trong thời Đức Phật, Ngài từng đặc biệt tán thán Tôn giả Mahākassapa là bậc đệ nhất đầu đà.
Không phải vì hình thức khổ hạnh.
Mà vì nội lực thanh tịnh, vì đời sống viễn ly không thoái chuyển.
Đầu đà không phải để tạo ấn tượng.
Đầu đà là để bào mòn bản ngã.
Ngày nay, khi nhìn thấy một hành giả dám sống không tài sản, không tích trữ, không nương tựa tiện nghi, đi giữa thế giới hiện đại với hai bàn tay trắng, ta không thể không xúc động.
Đó không phải là “liều”.
Đó là nghị lực phi thường.
Không phải ai cũng đủ dũng khí rời bỏ sự bảo đảm của đời sống văn minh để sống “tuỳ duyên” hoàn toàn.
Không kế hoạch dài hạn.
Không quyền lực tổ chức.
Không dựa vào đám đông.
Chỉ có Giới – Định – Tuệ.
KHAM NHẪN – PHẠM HẠNH TỐI THƯỢNG
Đức Phật dạy:
“Khanti paramaṃ tapo titikkhā”
Nhẫn nhục là hạnh tu, là đức hạnh cao thượng nhất.
Nhẫn không phải chịu đựng tiêu cực.
Nhẫn là sức mạnh nội tâm không bị hoàn cảnh chi phối.
Khoa học thần kinh hiện đại cho thấy:
khi một người chịu được đói, lạnh, mệt mà tâm vẫn an ổn,
vùng não điều hòa cảm xúc được tái cấu trúc,
khả năng tự chủ tăng mạnh,
phản ứng bản năng suy giảm.
Tâm học gọi đó là làm chủ nội tâm, tự chủ (self-regulation).
Thiền học gọi đó là định lực.
Phật học gọi đó là kham nhẫn Ba-la-mật.
Người doanh nhân còn nhiều tham sân si nhìn thấy hạnh đầu đà mà rung động — đó là điều đẹp.
Vì rung động ấy chính là hạt giống thức tỉnh.
ĐẦU ĐÀ KHÔNG CHỐI TỪ CUỘC SỐNG
Trung đạo không có nghĩa là trốn đời.
Cũng không phải nô lệ đời.
Người thực hành đầu đà bước vào đời,
nhưng không bị đời cuốn đi.
Đi giữa thủ đô, ngủ bìa rừng hay nhà hoang,
khất thực bình thản,
được người kính trọng hay hiểu lầm vẫn như nhau.
Đó là tự do.
Không trưởng đoàn.
Không kế hoạch cứng nhắc.
Không dự án dài hơi.
Chỉ “tuỳ duyên”.
Tuỳ duyên không phải buông xuôi.
Tuỳ duyên là trí tuệ thấy rõ vô thường.
KHOA HỌC NĂNG LƯỢNG & TRẠNG THÁI TÂM
Một người sống giản dị, ăn ngày một bữa,
giảm dục thực, giảm tham cầu,
tâm ít dao động.
Sinh lý thay đổi.
Hệ thần kinh giao cảm dịu xuống.
Năng lượng tiêu hao cho ham muốn giảm.
Trường khí (biofield) ổn định hơn.
Khoa học chưa dùng từ “phạm hạnh”,
nhưng họ nói về coherence – sự đồng bộ nội tại.
Thiền học gọi đó là an trú.
Phật học gọi đó là giới thanh tịnh.
GIÁ TRỊ PHỔ QUÁT NHÂN LOẠI
Thế giới hôm nay đầy bất an.
Con người sợ khổ đau.
Nhưng như lời dạy xưa:
đừng sợ đau khổ.
Chỉ sợ không biết cách đối diện nó.
Người dám bước vào cái khổ tự nguyện
để rèn tâm,
không chạy trốn,
không than thở —
người ấy đang đi con đường của nhẫn và tinh tấn.
Khổ hay vui trong tham dục là đường dẫn xuống địa ngục.
Khổ để rèn tâm là đường dẫn lên thiên đàng, Niết Bàn.
Đó là sự khác biệt.
ĐI NHƯ BỤT
Giữa cuộc đời vô thường với nhiều biến động.
Bước một bước vững chãi.
Thở một hơi tỉnh thức.
Không dự án, không lo âu.
Trong mỗi chúng ta đều có Phật tánh.
Khi để cho Phật tánh bước đi,
thì dù ở Nepal, Miến Điện, Mỹ, Việt Nam hay bất cứ đâu
đều là quê hương.
Ngày nào tâm an ổn
ngày ấy là Tết.
TÁN THÁN NHƯNG KHÔNG SÙNG BÁI
Tán thán một hành giả đầu đà
không phải để so sánh ai hơn ai.
Cũng không để chống lại ai.
Chỉ để nhắc mình:
con đường giải thoát vẫn còn sống động.
Giữa thời đại vật chất,
vẫn có người chọn sống vô sở hữu.
Giữa thời đại ồn ào,
vẫn có người chọn im lặng.
Giữa thời đại sợ khổ,
vẫn có người tự nguyện rèn tâm qua khổ.
Đó là điều đáng kính.
Không vì cá nhân.
Mà vì giá trị mà họ biểu hiện.
Nếu xưa Đức Phật tán thán Mahākassapa vì hạnh đầu đà kiên cố,
thì hôm nay, khi thấy một người thực hành phạm hạnh giữa đời hiện đại,
ta có thể hoan hỷ.
Hoan hỷ trong Pháp.
Hoan hỷ trong người sống đúng Pháp.
Và sự hoan hỷ ấy
đã là công đức.
Rừng Gọi không dựng tượng ai.
Rừng chỉ nhận ra hương của giới – định – tuệ
khi nó xuất hiện giữa đời.
