Hành giả đầu-đà: Hòa cùng thiên nhiên, tự do vô biên, hỷ-lạc vững bền

Có những bước đi đơn giản nhưng sâu thẳm, nơi thân trần chạm đất, nơi mắt nhìn cây, nơi gió, nắng, nước và ánh sáng khẽ vỗ về. Ở đó, hành giả đầu-đà không cần công thức, không cần khổ hạnh ép xác, mà chỉ cần thấy, chỉ cần sống. Từ một thấy biết giản dị, hỷ-lạc tự sinh.

Hỷ-lạc ấy không đến từ việc đạt được gì, không đến từ khoái cảm tạm bợ hay từ dục lạc bên ngoài. Nó nảy mầm khi hành giả ly dục, ly những khoái lạc dễ chịu (assāda). Khi ta nhìn thẳng vào vị ngọt của dục, thấy nó hấp dẫn, lôi kéo, khiến ta muốn nắm giữ, nhưng đồng thời cũng thấy rõ ādīnava — những hệ lụy, mệt mỏi, lệ thuộc, khổ đau kéo dài — thì nissaraṇa, con đường đi ra, tự khởi. Không phải chạy trốn, không phải chống lại, mà là buông xả, không còn bị dục sai khiến.

Hỷ (pīti) trong đầu-đà không phải là niềm vui vì đạt được, mà là niềm vui tự sinh. Nó đến khi thân tâm không còn chống lại sự thật, khi cảm xúc và cảm thọ không còn kéo ta đi, khi mỗi bước chân trần là một phép lạ của sự hiện hữu, mỗi hơi thở là một bài tập của tự do.

Hành giả đầu-đà chân trần kết nối với đất, với cây, với gió, với nước, với ánh sáng. Khoa học hiện đại chứng minh rằng tiếp xúc với thiên nhiên giảm căng thẳng, điều hòa thần kinh, tăng nhịp tim – phổi, cân bằng hormone, giúp thân tâm tự hồi phục. Nhưng ở rừng sâu, hành giả không chỉ “lợi ích sức khỏe”; hành giả tan vào thiên nhiên, hòa vào vũ trụ. Khi ấy, thân và tâm mở ra, hỷ-lạc tự sinh, Pháp tự hiện, và con đường tự do, an lạc vững bền mở ra ngay dưới chân mình.

Điều đẹp nhất là: hành giả không cần danh xưng, không cần khoác áo tu, không cần chứng minh cho ai thấy. Chỉ cần sống đúng, hành đúng, và dừng lại đủ sâu để lắng nghe thân tâm. Khi dừng lại đủ sâu, thân sẽ tự nói, Pháp sẽ tự hiện, và con đường của Bụt sẽ tự mở ra.

Đầu-đà không phải là xa lánh đời sống, mà là nhìn đời sống bằng sự tỉnh thức trọn vẹn. Giữ giới không phải để trở thành “người tốt”, mà để thân tâm yên, không tạo thêm nhân bất an. Phòng hộ các căn (indriya-saṃvara) không phải là trốn tránh thế gian, mà là không tự làm mình tổn thương qua mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý. Khi sống đúng, mỗi cảm giác, mỗi bước chân, mỗi hơi thở đều trở thành phép tu.

Hỷ-lạc sinh ra trong sự giản dị, trong sự buông xả. Ly dục không phải ghét đời, không phải khổ hạnh, mà là thấy đủ, không còn bị dục sai khiến. Khi hỷ-lạc ấy hiện diện, con người tự do, nhẹ nhàng, trong trẻo, sống từng phút hiện tại với trọn vẹn yêu thương và biết ơn.

Rừng Gọi hoan hỷ, rất hoan hỷ, khi thấy người thương delighted in Dhamma — vui trong Pháp, sống hân hoan trong Pháp, mà không cần danh xưng hay hình thức. Mỗi bước chân, mỗi hơi thở là pháp hành, mỗi nụ cười, mỗi giây an trú là Pháp đang vận hành.

Nếu có một thông điệp gửi đến tất cả những ai đi theo con đường rừng sâu, thì đó là:

Hãy dừng lại đủ sâu. Hãy thở, hãy nghe, hãy thấy. Pháp sẽ tự hiện. Hỷ-lạc tự sinh. Và con đường tự do, an lạc vững bền sẽ mở ra dưới chân mình.

— Sư Rừng Gọi —
Yangon, đầu năm 2026