THANH LỌC THÂN TÂM – NHÌN TỪ PHẬT HỌC ABHIDHAMMA VÀ KHOA HỌC
(Lahutādi–ekādasaka, Ojā và sự nhẹ – khỏe – tỉnh trong thiền) — Tuệ Đức (Sư Rừng Gọi)
- Lahutādi–ekādasaka là gì?
Trong giáo lý Abhidhamma Pitaka, được giải thích rõ trong Abhidhammattha Sangaha, có một khái niệm rất sâu gọi là:
Lahutādi–ekādasaka
(nhóm 11 sắc pháp làm cho thân nhẹ – linh hoạt / mutability group of eleven).
Nói một cách bình dân dễ hiểu:
Đây là những yếu tố vật chất rất nhỏ trong thân giúp cơ thể nhẹ, mềm và linh hoạt.
Ba yếu tố quan trọng nhất là:
Lahutā (lightness)
→ nghĩa là thân nhẹ nhàng.
Mudutā (pliancy)
→ nghĩa là thân mềm dẻo, không cứng đơ.
Kammaññatā (adaptability)
→ nghĩa là thân dễ hoạt động, dễ thích nghi, dễ linh hoạt.
Khi ba yếu tố này mạnh, ta sẽ cảm thấy:
- thân nhẹ
- thân mềm
- thân linh hoạt
- ít mệt.
Ba yếu tố này đi cùng với tám yếu tố vật chất cơ bản của thân gọi là:
avinibbhoga rūpa (inseparable material elements – các yếu tố vật chất không tách rời)
gồm:
- Pathavī – tính cứng (earth element)
- Āpo – tính dính, lỏng (water element)
- Tejo – tính nóng lạnh (fire element)
- Vāyo – tính chuyển động (air element)
- Vaṇṇa – màu sắc
- Gandha – mùi
- Rasa – vị
- Ojā – tinh chất nuôi thân.
Tổng cộng 11 yếu tố nên gọi là ekādasaka (nhóm mười một).
- Ojā là gì? (dinh dưỡng nuôi thân)
Trong Abhidhamma có từ Ojā (nutritive essence).
Nói đơn giản:
Ojā là tinh chất dinh dưỡng nuôi cơ thể.
Giống như:
- nhựa nuôi cây
- nước nuôi ruộng.
Nếu không có ojā, thân sẽ không sống được.
Ojā có hai loại:
- Dinh dưỡng từ bên ngoài (external food – external ojā)
Đây là thức ăn từ bên ngoài.
Trong Pāli gọi là:
Āhāra (food – vật thực).
Ví dụ:
- cơm
- rau
- trái cây
- nước có dinh dưỡng
- thức ăn.
Sau khi ăn, cơ thể tiêu hóa và biến thành tinh chất dinh dưỡng (ojā) để nuôi thân.
- Dinh dưỡng bên trong thân (internal ojā)
Điều mà nhiều người chưa hiểu là:
cơ thể cũng có thức ăn bên trong.
Nghĩa là:
thân có thể tự nuôi thân trong một thời gian.
Trong Abhidhamma nói rằng sắc pháp sinh ra từ bốn nguồn:
Kammaja rūpa
(sắc do nghiệp sinh)
Cittaja rūpa
(sắc do tâm sinh)
Utuja rūpa
(sắc do nhiệt sinh)
Āhāraja rūpa
(sắc do thức ăn sinh)
Như vậy khi không ăn bên ngoài, thân vẫn còn:
- năng lượng từ tâm (cittaja)
- năng lượng từ nhiệt (utuja)
- năng lượng từ dinh dưỡng bên trong (internal ojā) có dự trữ trong gan và trong các mô mỡ, khối u, vùng tế vào ô nhiễm…
Đây là lý do cơ thể vẫn sống được một thời gian mà không cần ăn bên ngoài.
- Vì sao trong thiền sâu cơ thể ít đói?
Khi hành giả thiền sâu samādhi (định) hoặc jhāna (thiền định sâu), xảy ra ba điều.
- Tâm sinh ra năng lượng (cittaja rūpa)
Trong Abhidhamma:
cittaja rūpa = sắc do tâm sinh ra.
Khi tâm:
- buông thư
- an tịnh
- không lo lắng
- không tham dục
thì thân rất nhẹ và ít tiêu hao năng lượng.
- Cơ thể thích nghi với hoàn cảnh (kammaññatā)
Khi tâm an, thân thích nghi với:
- nóng
- lạnh
- đói
- khát.
Vì vậy nhiều hành giả có thể:
- chịu lạnh tốt
- chịu nóng tốt
- chịu đói tốt.
- Nhiệt trong thân tạo năng lượng (utuja rūpa)
Trong Abhidhamma:
utuja rūpa = sắc sinh ra từ nhiệt (temperature).
Nhiệt trong cơ thể giúp duy trì sự sống.
- Dinh dưỡng bên trong tiếp tục nuôi thân (internal ojā, Internal food)
Theo giáo lý Abhidhamma Piṭaka, yếu tố dinh dưỡng tinh tế gọi là ojā (nutritive essence) vẫn tiếp tục nuôi dưỡng thân ngay cả khi hành giả không ăn, không đưa dinh dưỡng từ bên ngoài trong một thời gian.
Trong thiền sâu hoặc trong giai đoạn thanh lọc thân tâm, cơ thể có thể sử dụng nguồn dinh dưỡng nội sinh (internal ojā), thức ăn bên trong (internal food) đã được dự trữ sẵn trong thân.
Các nguồn dinh dưỡng (nutritive essence, ojā) nội sinh này gồm:
- Mỡ dự trữ trong cơ thể
• Năng lượng dự trữ trong gan dưới dạng glycogen và trong các mô của cơ thể
• Các cấu trúc tế bào bất thường như mô viêm, mô thoái hóa hoặc khối u
• Nước nội sinh (metabolic water) được tạo ra khi cơ thể chuyển hóa chất béo
Trong sinh lý học hiện đại, khi không có thức ăn từ bên ngoài, cơ thể tự chuyển sang trạng thái tự điều chỉnh và tái chế năng lượng, sử dụng:
- glycogen dự trữ trong gan
- mỡ trong mô mỡ
- quá trình tự thực bào (Autophagy) giúp cơ thể phân giải các tế bào già yếu, vùng bị viêm nhiễm hoặc bất thường để tái sử dụng năng lượng.
Trong cách nhìn của Abhidhamma, đây chính là sự tiếp tục vận hành của ojā nội sinh, tức dinh dưỡng từ bên trong vẫn nuôi thân ngay cả khi không có dinh dưỡng bên ngoài.
Nhờ vậy, nhiều hành giả trong các giai đoạn thiền sâu hoặc thanh lọc thân tâm nhận thấy:
- cơ thể không đói
• thân nhẹ và khỏe hơn
• tâm tỉnh táo và sáng suốt hơn
Một số người còn ghi nhận rằng trong quá trình thanh lọc dài ngày, cơ thể có xu hướng loại bỏ các mô bệnh lý, nên các triệu chứng của nhiều bệnh mạn tính có thể giảm đi hoặc biến mất.
Trong cộng đồng thực hành thanh lọc và thiền sâu Rừng Gọi, nhiều người đã chia sẻ trên trang nhà Website Rừng Gọi và các nền tảng khác những chuyển biến tích cực với những hồ sơ xét nghiệm bệnh và bằng chứng rõ ràng qua hình ảnh trước và sau thanh lọc đối với các bệnh như:
- khối u, ung thư (K.)
• rối loạn chuyển hóa, tiểu đường
• bệnh da mạn tính
• trầm cảm và stress kéo dài
Tuy nhiên, từ góc nhìn của khoa học hiện đại, những hiện tượng này vẫn chưa được nhiều nhà khoa học và nhà nghiên cứu hiểu sâu đầy đủ, và họ cho rằng cần thêm nhiều công trình nghiên cứu y học để làm sáng tỏ các cơ chế sinh học liên quan.
Điều đó cũng dễ hiểu, vì tri thức của con người luôn hữu hạn, trong khi bản thể của vũ trụ và sự vận hành của thân tâm lại vô cùng rộng lớn và sâu thẳm.
Do vậy, điều quan trọng nhất không phải là chờ đợi kết luận của khoa học bên ngoài, mà là tự thân thực chứng lợi lạc từ pháp thực hành. Khi thân và tâm được thanh lọc, khi đời sống trở nên giản dị, an tịnh và tỉnh thức, mỗi người có thể tự mình cảm nhận sự chuyển hóa tích cực.
Chính vì vậy, nhiều người sau khi tham gia các chương trình thanh lọc và thiền tập tại Rừng Gọi đã chia sẻ những trải nghiệm sâu sắc về sự chuyển hóa thân tâm.
Trong đó, ông Lưu Bình Nhưỡng (tiến sĩ luật, nguyên Phó Trưởng ban Dân nguyện của Quốc hội Việt Nam), sau khi trải nghiệm quá trình thanh lọc, đã chia sẻ: phép màu “7T’ linh nghiệm rằng điều kỳ diệu không nằm ở những điều huyền bí, mà nằm ở sự thanh lọc thân tâm và sự trở về với đời sống tỉnh thức.
Xem thêm tại đây: https://www.facebook.com/luu.nhuong/posts/pfbid02YoxutrhTDkyxRDEkeZUZ9q6eyixnNwxPtKT8CeFVLMvr4qygYtCTgJLz6kHKHUE7l
Vì vậy, giá trị cốt lõi của con đường thực hành không phải là tìm kiếm phép màu, mà là trở về với sự trong sáng tự nhiên của thân và tâm, từ đó nuôi dưỡng sức khỏe, trí tuệ và lòng từ bi.
- Ví dụ thực tế
Một trường hợp được báo chí nói đến là người nhịn ăn 382 ngày để giảm cân.
Bài viết có thể xem tại:
Khoa học nói gì về hiện tượng người đàn ông nhịn ăn 382 ngày
Theo khoa học, cơ thể có thể:
- dùng mỡ dự trữ
- giảm chuyển hóa
- sử dụng năng lượng hiệu quả.
Trong đời sống cũng có nhiều trường hợp:
- người nhịn ăn 10 ngày
- 20 ngày
- 40 ngày.
Trong thực hành Thanh lọc thân tâm Rừng Gọi, nhiều người cũng trải nghiệm:
- nhịn khô hơn 10 ngày
- chỉ uống nước 21 ngày
- hoặc 49 ngày.
Điều này không phải điều kỳ lạ.
Nếu thân tâm:
- an tịnh
- ít tiêu hao
- không căng thẳng
thì cơ thể có thể sử dụng dinh dưỡng bên trong.
- Vì sao khi thiền thân nhẹ và bệnh giảm?
Khi thân tâm quân bình:
- căng thẳng giảm
- hệ thần kinh ổn định
- hệ miễn dịch tốt hơn.
Thiền giúp:
- giảm stress
- giảm viêm
- ngủ tốt hơn
- thân khỏe hơn.
Nhiều nghiên cứu khoa học hiện đại cũng xác nhận điều này.
- Con đường Trung đạo
Tuy nhiên, Đức Phật luôn dạy:
Trung đạo (Majjhima Paṭipadā – Middle Way).
Không cực đoan:
- không hưởng thụ quá mức
- không khổ hạnh cực đoan.
Con đường đúng là:
- sống đơn giản
- ăn vừa đủ
- thiền định
- phát triển trí tuệ.
- Thanh lọc thân tâm – con đường tỉnh thức
Khi con người:
- ăn ít lại
- sống đơn giản
- thiền định
- buông bớt tham dục
thì thân nhẹ, tâm sáng.
Khi tâm sáng:
- trí tuệ mở ra
- lòng từ bi lớn lên.
Đó là con đường tỉnh thức.
- Lời nguyện
Nguyện cho tất cả chúng ta:
- thân tâm nhẹ – khỏe – sáng
- hiểu đúng giáo pháp
- biết chăm sóc thân tâm mình.
Nguyện cho tất cả mọi người:
- vượt qua bệnh tật
- vượt qua khổ đau
- tỉnh thức trong đời này và nhiều đời sau.
Trân trọng – yêu thương – biết ơn tất cả.
-Tuệ Đức (Sư Rừng Gọi)
