Lòng Tuệ Đức những ngày này tĩnh lặng lạ thường khi nhớ về tháng 5 năm 2026. Nhớ lại trước khi tôi khởi hành sang Nepal, trong một lần trò chuyện, Thầy Minh Tuệ đã nhắn nhủ tôi: “Ai có nói gì thì cứ mặc kệ họ. Người nào tương ưng thì mình gần gũi, tu tập cùng. Sư phụ qua thì con hoan hỷ.”
Lời dạy ấy của Thầy như một chiếc neo tâm, giúp tôi hiểu rằng trên đạo lộ, điều quan trọng nhất không phải là tranh biện đúng sai, mà là tìm thấy sự tương ưng trong chí hướng. Và khi đặt chân đến ngôi nhà trống tại Lumbini (Nepal) – nơi đoàn an cư trong những ngày nắng hạ, tôi đã thực sự thấy sự tương ưng ấy.
Trong không gian đơn sơ, tôi đã được chứng kiến những bức tranh đẹp đẽ nhất về sự tinh tấn. Thầy Minh Tuệ, với sự quan sát chân xác và lòng thương yêu huynh đệ, đã chia sẻ với tôi về nỗ lực của các vị trong đoàn. Thầy nhắc về Thầy Giác Nhẫn – một vị sư trẻ một lòng tôn kính Phật, am hiểu kinh điển, nguyện sống hạnh đầu đà (3 y 1 bát). Tôi vô cùng quý mến Thầy Giác Nhẫn bởi sự trẻ trung, hiền hậu, tinh tấn hành thiền và nụ cười luôn tỏa rạng trên môi.
Thầy Minh Tuệ nói: “Trong đoàn, Giác Nhẫn tu tập rất tinh tấn. Ăn sáng xong là Thầy ngồi kiết già, ngồi bất động cho đến tận 9 giờ tối, hơn 10 tiếng đồng hồ mỗi ngày. Chỉ có định sâu, tâm tịnh thì mới có thể an trú được như vậy.” Thầy cũng kể thêm về Thầy Minh Hiền, cũng ngồi kiết già được hơn 10 tiếng, dù thân còn đôi chút chuyển động (thân bị động), nhưng tinh thần thì vẫn rất kiên trì.
Chứng kiến đời sống du tăng, Thầy Minh Tuệ từng chia sẻ một bài học về sự ồn ào của thế gian qua hình ảnh những chú chó hoang: “Những con chó hoang này mình không mời nhưng nó đến, nó tự xác lập tôi có quyền ở đây bảo vệ người lạ vào, một con sủa là cả đàn hùa sủa theo…”
Ngồi nghe những điều ấy, tôi chỉ biết lặng lẽ cúi đầu cảm phục. Với tôi, đó chính là sự “tương ưng” mà Thầy đã nói – một sự tương ưng của những người con Phật đang nỗ lực hành thiền để gạn đục khơi trong cho chính tâm mình. Những lời dạy của Thầy luôn mộc mạc như thế, nhưng chứa đựng một bài học lớn: Những tiếng ồn ào, những lời “sủa” của thế gian, tự thân nó vốn dĩ như vậy. Chúng không mời mà đến, chúng tự xác lập vị thế của chúng, và đám đông thường dễ dàng hùa theo. Nhưng, chúng không thể làm lay chuyển được định lực của người đang tĩnh tại có thực tu.
Những ngày gần đây, giữa những ồn ào của thế gian, tôi lại nghĩ về Thầy Giác Nhẫn và lời dạy của Thầy Minh Tuệ. Người tu hành thực thụ, dù trong hoàn cảnh nào, cũng đều chọn cách “đối thoại” bằng sự tĩnh lặng. Giữa những ồn ào của cuộc đời, nụ cười hiền hậu của Thầy Giác Nhẫn, thần thái an nhiên khi ngồi bất động trong định, chính là câu trả lời đanh thép nhất cho mọi nghi vấn.
Người đời thường dễ bị cuốn theo những lời nói, những khuấy động vô ích. Nhưng với người thực tu, họ hiểu rằng: Chân lý không nằm ở những lời tranh luận, không nằm ở việc ai nói to hơn ai, mà nằm ở sự an tĩnh của thân và tâm. Khi ta đủ định, đủ tĩnh, mọi lời thị phi ngoài kia cũng chỉ như gió thoảng qua chân núi.
Tôi kể lại câu chuyện này không phải để phân trần hay đối kháng với bất kỳ ai. Tôi chỉ muốn gửi đến người thương một thông điệp: Trong một thế giới đầy tiếng ồn, cách phản kháng mạnh mẽ nhất chính là sự bình an và tĩnh lặng trong tư thế kiết già bất động nhiều giờ đến nhiều ngày đêm. Hãy học cách mỉm cười và ngồi yên bất động như Thầy Giác Nhẫn, hãy học cách ngồi vững chãi như những vị huynh đệ thực hành được trong đoàn đầu đà ấy. Sự thật về sự tu tập của mỗi người, thời gian và hơi thở sẽ trả lời tất cả.
Đừng để những xôn xao bên ngoài làm mất đi sự tĩnh lặng, an lạc trong tâm mình. Chúng ta hãy cứ an nhiên, tinh tấn và lắng nghe tiếng gọi của rừng ngay trong chính hơi thở của mình.
Hiểu, Thương và Tin cậy.
Tỳ kheo Tuệ Đức Paññaguṇa
(Rừng Gọi – The Calling of the Forest)
