TÂM THƯ GỬI NGƯỜI ANH EM ĐỒNG BÀO – TƯ LỆNH NGÀNH GIÁO DỤC

(V/v: Hiểu thương mình – Thầy trò hạnh phúc: Kiến tạo trường học bình an để cứu lấy đạo đức xã hội và sinh mệnh quốc gia)

Kính gửi ông PGS.TS Hoàng Minh Sơn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo,

Thưa Bộ trưởng, người anh em, người đồng bào trân quý,

Sư viết những dòng này không phải dưới góc độ của một người đứng ngoài thế sự, mà từ trái tim khắc khoải của một người tu, một người con đất Việt đang ngày đêm thao thức trước những nhịp đập của quê hương. Sư không thể không quặn lòng khi mỗi ngày phải chứng kiến sự rạn vỡ đạo đức đang len lỏi vào đời sống: từ hình ảnh một người gây tai nạn rồi vô cảm bỏ đi, những vụ xâm hại tàn nhẫn, những sinh mạng bị tước đoạt vì dục vọng vô minh, cho đến bao người trẻ đang chới với trong trầm cảm, tự kỷ, bạo lực học đường và nghiện ngập v.v. Cùng với đó là những thảm rừng nguyên sinh ngã xuống để nhường chỗ cho những khối bê tông vô hồn, kéo theo những trận lũ quét cướp đi sự bình yên của đồng bào.

Sư nhắc lại những nỗi đau này không phải để tạo ra một bản liệt kê tội ác hay gieo rắc sự bi quan. Sư chỉ muốn cùng người anh em nhìn sâu và tự hỏi: Những điều ấy thực sự bắt đầu từ đâu?

Nó không chỉ bắt nguồn từ sự nới lỏng của luật pháp hay thiếu vắng chế tài. Sâu xa hơn, nó bắt đầu từ cách một con người được nuôi dưỡng, được giáo dục và học cách đối xử với chính mình từ thuở ấu thơ.

Một đứa trẻ nếu được giáo dục để thực sự “Hiểu và Thương” lấy chính mình, các em sẽ lớn lên với một nội lực vững chãi và tự nhiên biết cách sống thiện lành:

• Các em sẽ không tự hủy hoại thân thể bằng khói thuốc, rượu bia hay ma túy, vì các em biết trân quý mạng sống của chính mình.
• Các em sẽ không tìm khoái cảm bằng cách làm tổn thương người khác, vì các em biết tôn trọng phẩm giá và ranh giới của bạn đồng loại.
• Các em sẽ không lấy những thứ không thuộc về mình, không gian dối ngay cả khi sự thật làm mình thiệt thòi, bởi các em được nuôi dưỡng lòng tự trọng và thấu hiểu sự “tri túc” (biết đủ, biết dừng).
• Và các em sẽ không tàn phá thiên nhiên, vì các em thấu cảm sâu sắc rằng môi trường sống không phải là “tài nguyên vô tận” để bòn rút, mà chính là Đất Mẹ đang cưu mang hơi thở và mạng sống của mình.

Thưa Bộ trưởng, những nguyên lý này không phải là lý thuyết xa vời. Ngay từ nhiều năm trước, khi còn là một cán bộ nhà nước công tác tại Vườn quốc gia Cát Tiên lúc chưa xuất gia, Sư đã mang những nguyên tắc đạo đức và tình yêu thiên nhiên này đi chia sẻ, gieo hạt tại các trường học xung quanh Vườn và khu vực vùng đệm. Sư đã tận mắt chứng kiến sự chuyển hóa mầu nhiệm trong ánh mắt và trái tim của những đứa trẻ khi chúng được đánh thức tình yêu với rừng, yêu chính mình và yêu đồng loại.

Từ những trăn trở xuyên suốt đó qua các bức tâm thư gửi đến các cấp lãnh đạo từ nhiều năm qua, Sư vẫn luôn tha thiết mong mỏi: Quốc gia cần chú trọng vào việc phát triển hạnh phúc quốc dân (GNH) – nơi người dân biết tự thanh lọc thân tâm và chăm sóc sức khỏe chủ động; đồng thời đưa thiền, giáo dục chánh niệm (mindfulness education) và đạo đức ứng dụng vào học đường lẫn cộng đồng; và hơn hết, mỗi người thầy, người cán bộ dẫn dắt phải là hình mẫu trong sáng, sống tối giản, tri túc và phụng sự vô vụ lợi.

Và để hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược ấy một cách bền vững từ gốc rễ, nay những kinh nghiệm thực chứng ấy đã được đúc kết thành KIM CHỈ NAM 7T (Tín – Thức – Thực – Tập – Thiền – Thiên – Thương). Đây hoàn toàn có thể trở thành một ngôn ngữ giáo dục đời thường, không mang màu sắc tôn giáo, giúp các thầy cô và học sinh tự định vị lại mình:

• TÍN: Dạy các em có niềm tin tự chủ vào giá trị nội tại tốt đẹp của chính mình, không lệ thuộc vào sự phán xét của đám đông hay mưu cầu những cái gật đầu ảo trên mạng xã hội.
• THỨC: Giúp các em nhận biết tỉnh thức về những gì mình đang nghĩ, đang nói và đang làm mỗi ngày.
• THỰC: Dạy các em tiêu thụ có trách nhiệm, biết nuôi dưỡng thân tâm bằng những thực phẩm và luồng thông tin lành mạnh, dũng cảm nói không với bạo lực, hóa chất và tin tức thù hận.
• TẬP: Huân tập những thói quen lành, tập hít thở sâu, tập lắng nghe thấu cảm và nói những lời ái ngữ mang tính hàn gắn.
• THIỀN: Giúp các em biết dừng lại, ngồi yên với chính mình để làm chủ cảm xúc. Một lớp học bắt đầu bằng 5 phút tĩnh lặng, buông thư sẽ hóa giải được muôn vàn áp lực.
• THIÊN: Đưa các em ra khỏi bốn bức tường bê tông, về lại với Đất Mẹ, hòa điệu cùng tự nhiên để sạc lại năng lượng sinh học và nuôi dưỡng tình yêu muôn loài.
• THƯƠNG: Dạy tình thương vô úy: hiểu mình, hiểu người, sống bao dung với sự khác biệt và tuyệt đối không gây tổn hại.

Để người anh em có thể hình dung rõ nét hơn về hành trình thực chứng này, Sư trân trọng đính kèm và gửi tặng Bộ trưởng cuốn sách “Sổ tay thanh lọc 7T Rừng Gọi” (Nhà xuất bản Hồng Đức ấn hành năm 2025). Cùng với đó, Sư xin gửi tặng Bộ trưởng các thước phim tài liệu do Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) sản xuất về “Rừng Gọi”, và phóng sự “Sống lành theo phương pháp 7T Rừng Gọi”. Sư thiết tha mong người anh em, trong những phút giây tĩnh tại, hãy dành chút thời gian xem, đọc và cảm nhận sự rung động chân thực từ một giải pháp chữa lành đã và đang mang lại bình an cho cộng đồng.

Có lẽ đã đến lúc, chúng ta không nên chỉ chăm chăm hỏi học sinh: “Các em đạt bao nhiêu điểm?” Mà hãy tha thiết bắt đầu hỏi: “Các em có hạnh phúc không? Có biết thương chính mình không? Có biết ngồi yên để vượt qua áp lực không?” “Các em có còn yêu thiên nhiên, yêu quê hương và thấy mình có trách nhiệm với cộng đồng không?”

Và chúng ta cũng phải xót xa tự hỏi: “Thầy cô có đang hạnh phúc không?” Bởi một người thầy đang kiệt sức, một người cô mang đầy tổn thương thì rất khó để trao truyền bình an cho một thế hệ. Thầy cô hạnh phúc sẽ kiến tạo học trò hạnh phúc. Học trò hạnh phúc làm nên gia đình hạnh phúc. Gia đình hạnh phúc sẽ xây dựng một xã hội bớt bạo lực.

Đó mới chính là cách chúng ta bảo vệ “an ninh văn hóa tư tưởng” từ gốc rễ. Một quốc gia không nên chỉ đo đạc sự phát triển bằng chỉ số GDP thuần túy, mà sinh mệnh của quốc gia ấy nằm ở sức khỏe tinh thần, chất lượng các mối quan hệ, môi trường sống và phẩm chất thiện lương của con người. Sư mong ngành giáo dục hãy thử đặt thêm một câu hỏi song hành cùng thành tích: Chúng ta đang đào tạo ra những cỗ máy làm việc giỏi hơn, hay đang giúp con người trở thành những cá nhân hạnh phúc, tử tế và có trách nhiệm hơn?

Nếu làm được điều ấy, giáo dục sẽ không chỉ tạo ra nguồn nhân lực cho một nền kinh tế, mà sẽ đánh thức con người cho một đất nước biết sống.

“Vươn mình trong thế kỷ mới không chỉ là vươn lên bằng tốc độ phát triển kinh tế, mà là vươn lên bằng trí tuệ, lòng nhân ái và sự hòa điệu cùng Đất Mẹ.”

Nguyện cầu hồng ân Tam Bảo gia hộ cho Bộ trưởng luôn vững tâm, sáng trí, dũng mãnh và ngập tràn tình thương trên con đường gánh vác sự nghiệp trồng người vì sinh mệnh quốc gia và giống nòi.

Thân ái, hiểu và thương sâu sắc!

Tỳ kheo Tuệ Đức – Bhikkhu Paññaguṇa (Thạc sĩ Nguyễn Huỳnh Thuật, nguyên Cán bộ Vườn Quốc gia Cát Tiên, Sáng lập Nhóm Yêu quý Bảo vệ Cát Tiên – SCT và Rừng Gọi, sáng lập liệu pháp 7T)