HIỂU – THƯƠNG – BUÔNG – AN: TỪ CỐC THIÊNG ĐẾN HỆ SINH THÁI DƯỠNG SINH DÂN TỘC
– Tuệ Đức (Sư Rừng Gọi)
Có những buổi chiều ngồi yên trong không gian tĩnh lặng của rừng xanh, Tuệ Đức nhận được những lời nhắn gửi, những câu hỏi đong đầy trăn trở của người thương từ khắp mọi nơi:
Vì sao Sư xuất gia theo Theravada (Phật giáo Nguyên thủy)?
Vì sao fasting, tiết thực hay nhịn ăn được nghiên cứu đoạt giải Nobel y sinh 2016 cùng nhiều nghiên cứu chuyên sâu khác như nhịn khô 7 ngày và ứng dụng sâu rộng ở nơi này, nước này nhưng lại trở thành điều nhạy cảm ở nơi khác, nước khác?
Vì sao có người chỉ cần ăn ít lại, sống đơn giản hơn đã thấy thân tâm nhẹ hơn rất nhiều?
Và học để làm gì, nếu cuối cùng cũng phải buông?
Thực ra, Tuệ Đức chọn nương mình theo truyền thống Theravada là bởi niềm khát khao được học và chạm vào cái lõi, cái nguyên chất thuần khiết nhất trong giáo pháp của Đức Phật. Tinh thần cốt tủy ấy, chúng ta đang may mắn được chứng kiến qua hiện thực sống động từ Thầy Minh Tuệ — một biểu tượng trọn vẹn của cái lõi tu hành: khất thực chân trần, ngày dùng một bữa, kiết già hành thiền xuyên ngày đêm, sống trọn vẹn từng sát-na trong chánh niệm, để tâm trí hoàn toàn vắng bóng tham, sân, si.
Nhưng nhìn rộng ra, có lẽ đời sống này vốn không phải để chúng ta mất năng lượng vào việc tranh luận hình thức nào là ưu việt nhất, hay ai đúng, ai sai. Mỗi truyền thống, mỗi quốc gia, mỗi nền văn hóa đều có những nhân duyên, lịch sử, nỗi sợ và cách tiếp cận hoàn toàn khác nhau. Điều phù hợp nơi này chưa chắc đã phù hợp ở nơi khác. Điều được đón nhận rực rỡ hôm nay có thể từng phải trải qua biết bao hiểu lầm trong quá khứ.
Ngay cả những điều vốn dĩ vô cùng tự nhiên như: thở sâu, ngồi yên, ăn ít lại, sống chậm hơn, hay trở về nương tựa nơi thiên nhiên… cũng cần phải đợi cho đủ gió, đủ mưa, đủ nhân duyên thì con người mới có thể thật sự lắng nghe và thực hành được.
Cho nên, thay vì trách móc hay đối kháng với những rào cản mang tính thời cuộc, điều quan trọng hơn là chúng ta tiếp tục sống một cách sâu sắc, nhẹ nhàng và có trách nhiệm với chính thân tâm mình. Nếu một phương pháp thật sự mang lại bình an, tự thân người thực hành sẽ gặt hái được quả ngọt: ngủ sâu hơn, ít hôn trầm hơn, thân nhẹ hơn, tâm sáng hơn và bớt lệ thuộc vào vật chất bên ngoài. Không cần phải thuyết phục hay quảng bá quá nhiều. Một bông hoa tự tỏa hương khi đến giờ mở cánh.
Thật hoan hỷ biết bao, khi những bước đi thầm lặng của Rừng Gọi trong những năm qua lại đang gặp gỡ một xung lực mới, một tầm nhìn lớn từ vận hội mới của đất nước. Chiều ngày 20 tháng 5 năm 2026 vừa qua, tại trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Bộ Y tế và nhấn mạnh một tư duy mang tính lịch sử: Chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang tư duy chăm sóc sức khỏe toàn diện, xây dựng một hệ sinh thái y học cổ truyền quốc gia.
Người đứng đầu Đảng và Nhà nước đã chỉ rõ:
“Chúng ta có lợi thế rất lớn về khí hậu, đa dạng sinh học, dược liệu, tri thức dân gian và văn hóa dưỡng sinh… Cần nghiên cứu xây dựng mở rộng một số mô hình thí điểm như trung tâm chăm sóc sức khỏe, khu dinh dưỡng, khu dưỡng sinh… gắn với giảm nghèo bền vững và du lịch sinh thái.”
Lời định hướng ấy như một nguồn năng lượng mát lành tưới tẩm cho những ai đang sải bước trên con đường chữa lành thuận tự nhiên. Mô hình Rừng Gọi — với cốt lõi là thiền tập và thanh lọc thân tâm giữa đại ngàn thiên nhiên — chính là sự đáp ứng thiết thực và trọn vẹn nhất cho nguyện vọng ấy của Tổng Bí thư.
Phương pháp Thanh lọc thân tâm và chăm sóc sức khoẻ toàn diện 7T (TÍN – THỨC – THỰC – TẬP – THIỀN – THIÊN – THƯƠNG) không chỉ là sự kế thừa y học Cổ truyền, tinh hoa văn hóa dưỡng sinh của cha ông trên nền tảng y học hiện đại, mà còn là một nếp sống kiến tạo sức khoẻ và bình an vững bền. Tổng Bí thư cũng đặc biệt nhắc nhở về “Y đạo” – không để các hành vi thương mại hóa cực đoan làm ảnh hưởng đến niềm tin của nhân dân. Khắc ghi lời răn cốt tủy này, Rừng Gọi luôn kiên định giữ vững tôn chỉ: Hoạt động phi lợi nhuận, không kinh doanh, không thương mại hóa và không tích trữ.
Chúng ta mượn không gian hoang sơ của mẹ thiên nhiên làm đạo tràng, thực hành chữa lành bằng tình thương vô vụ lợi, đưa y học tự nhiên về lại với cộng đồng một cách trong sáng nhất. Để từ đó, mỗi người dân đều có thể tự làm chủ sức khỏe của chính mình mà không bị lệ thuộc.
Nhìn từ góc độ ấy, con đường tu học hay chữa lành đều có chung một bản chất.
Có người thích hình tướng che chở, có người đi vào tinh thần vô tướng thênh thang. Có người chọn ở yên một nơi làm điểm tựa, có người chọn lối sống tối giản, không tích trữ bạc vàng, mượn rừng sâu làm nhà để tiếp tục gieo duyên qua nhiều phương trời. Không có con đường nào cao hơn con đường nào, miễn là nơi đó có Giới – Định – Tuệ và tình thương chân thật.
Tinh thần mà Thiền sư Thích Nhất Hạnh thường nhắc nhở là: “Không kẹt vào hình tướng”. Tinh thần đầu đà mà hành giả Minh Tuệ gợi nhắc qua những dấu chân cũng là: “Buông nhẹ”. Tất cả đi tới đâu, suy cho cùng cũng chỉ để học thêm cách hiểu và thương.
Có người hỏi Tuệ Đức: “Học nhiều để làm gì?”
Có lẽ học không phải để tích lũy thêm bản ngã, để tự hào về những tấm bằng, mà là học để biết buông bớt cái tôi. Học để hiểu hơn nỗi khổ niềm đau của con người, để có thêm ngôn ngữ kết nối Đông và Tây, kết nối y học hiện đại và y học cổ truyền. Học để tri ân thầy tổ, tri ân những bậc Bụt, Thầy Tổ và những bậc ân sư đã nâng đỡ ta. Để rồi một ngày, khi nhân duyên trọn vẹn, ta buông luôn cả cái “mình biết” để bước đi thong dong.
“Học để buông.”
Nghe thì đơn giản, nhưng có khi lại là bài học dài cả một kiếp người.
Thế giới hôm nay đang có quá nhiều tiếng nói, nhiều tranh luận và dễ kẹt vào nhị nguyên. Nhưng đất trời thì vẫn lặng lẽ vận hành không một lời oán thán. Mây vẫn bay, rừng vẫn xanh và mặt trời vẫn luôn kiên nhẫn nhô lên mỗi sáng.
Điều nhân loại cần thêm lúc này không phải là thêm thông tin, mà là thêm sự tỉnh thức. Ít tiêu thụ hơn, ít cực đoan hơn, ít phán xét hơn, và biết ngồi yên để lắng nghe mình và lắng nghe nhau nhiều hơn.
Hiểu – Thương – Buông – An.



