ĐẾN ĐI THONG DONG – ĐÁM MÂY KHÔNG BAO GIỜ CHẾT
(Lời nguyện cầu từ đất Đức gửi về Thái Lan)
Tối hôm qua tại Achim, Đức, khi nhận được hung tin từ tỉnh Mukdahan, Thái Lan – một cậu bé 11 tuổi đã lấy trộm xe bán tải, mất lái và tông thẳng vào đoàn 34 vị sư đang bộ hành, khiến 9 nhà sư tạ thế và nhiều vị khác bị thương – trái tim tôi bỗng nhiên quặn thắt.
Ngay khoảnh khắc ấy, tôi thấy mình như đã chết cùng quý vị. Tôi đang đau cùng nỗi đau tận cùng của quý vị, của gia đình, và của những lương tri hiểu thương (noble people) đang ngày đêm hộ trì cho lối sống đầu đà tối giản.
Những cánh chim “nguy cấp” lội ngược dòng thế gian
Là những người thực hành giáo pháp Nguyên thủy của Bụt, những hành giả đầu đà đang bước đi những bước chân nối tiếp truyền thống nguyên chất nhất. Nhưng đau lòng thay, giữa dòng chảy của thời đại này, họ lại giống như những “sinh mệnh nguy cấp” đang có nguy cơ tuyệt chủng giữa khu rừng thế gian.
Sự hiện diện của những bước chân trần ấy chính là sự phản chiếu tĩnh lặng nhưng có sức xuyên thấu mãnh liệt trước khối vô minh, tham tàn và chủ nghĩa tiêu thụ. Quý hành giả bước đi không phải để chống lại ai hay bài xích điều gì, mà tự thân họ là một thực thể nhiệm mầu, như một tấm gương trong suốt. Khi đặt trước những ô hoen, bộn bề của thế gian, tấm gương ấy tự động phản chiếu và đối chiếu rõ ràng giữa chân và giả, giữa sạch và bẩn mà không cần khởi lên một niệm chống đối nào.
Chính vì sự đối chiếu vô ngôn ấy, những bước chân trần đã làm nổi bật sự khác biệt giữa nếp sống viễn ly và guồng quay phức tạp của xã hội hiện đại — từ hệ thống công nghiệp, công nghệ thực phẩm, y tế, cho đến những ràng buộc tất yếu về mặt thủ tục hành chính ở các quốc gia. Thực tế hành trình đầu đà đã cho thấy rõ điều đó. Những khác biệt trong việc thực hành pháp đã mang đến muôn vàn thử thách, khiến chặng đường tu tập trải qua nhiều biến động và đòi hỏi sức chịu đựng phi thường giữa muôn trùng gian truân. Hành trình dặm dài ấy đã trở thành một bài học lớn về sự nhẫn nhục, biến mọi gian truân thành môi trường để tôi luyện ý chí.
Có vô vàn con đường tu học, đường đạo có muôn vàn lối rẽ, không có khái niệm hơn kém, nhưng thực hành buông xả tận cùng mang một trường năng lượng tĩnh lặng và đặc thù. Khi đặt cạnh những pháp môn nương tựa vào hình tướng hay các phương tiện thế gian, sự khác biệt ấy tự hiển lộ, không phải để phân định đúng sai, mà để tự soi rọi và làm rõ bản chất của mỗi nẻo đường. Giữa bức tranh tâm linh đa chiều đó, những bước chân thực hành hạnh viễn ly triệt để luôn mang đến một niềm cảm hứng sâu sắc. Hơn bao giờ hết, những người thương có tri thức, lòng trắc ẩn và từ bi cần biết cách thấu hiểu và hộ trì những hành giả đang lặng lẽ dấn bước trên con đường gian truân và hiếm hoi này.
Ký ức mong manh giữa lằn ranh sinh tử
Sự kiện đau lòng này đưa tôi trở về với những hình ảnh và chia sẻ rùng mình trên chính con đường bộ hành của ngày thứ 25 của chặng đường của đoàn đi bộ vì hoà bình tại Mỹ, Walk for Peace (19/11/2025) gần Dayton, Texas, một chiếc xe bất ngờ mất lái lao thẳng về phía đoàn làm cho một vị đầu đà phải đi viện cấp cứu và cưa chân may thoát tử. Ranh giới sinh tử lúc ấy chỉ mỏng như một hơi thở.
Rồi tôi nhớ lại những ngày tôi chia tay đoàn sư Minh Tuệ tại Lumbini, tiếp tục bộ hành cùng Tỳ kheo Aruno và Sư Minh Thông từ Lumbini qua Kapilavastu đến Pokhara (Nepal). Có những đoạn đường ngoằn ngoèo, xe cộ phóng sượt qua người, chỉ cách vài centimet là tung vào thân mạng. Sự hiểm nguy ấy buộc chúng tôi phải tự chế những chiếc gậy tín hiệu để báo cho tài xế từ xa, đặc biệt là khi đi qua những khúc cua khuất tầm nhìn, những góc chết tử thần. Điểm lại để thấy, con đường đầu đà chưa bao giờ là thảm hoa hồng. Đổi lấy sự tự tại là việc phải đặt cược cả mạng sống của mình cho sương gió và những bất trắc trên đường dặm thẳm.
“Do not catch things people throw to you” – Xin đừng vướng mắc
Đêm qua, tại châu Âu sương lạnh, tôi đã thức trọn đêm tĩnh tọa xuyên thời gian, hướng tâm về Thái Lan. Tôi gửi năng lượng bình an sâu thẳm nhất đến quý vị.
Có một câu nói tôi luôn khắc cốt ghi tâm: “Do not catch things people throw to you” (Đừng bắt lấy những gì người đời ném vào bạn). Chúng ta không ôm giữ sân hận. Cầu mong cho những huynh đệ còn sống cũng như thân xác đã trở về cát bụi, hương linh quý vị được nhẹ nhàng siêu thoát. Xin hãy dùng lòng từ bi để tha thứ cho những kẻ vô minh, thất niệm đã gây ra tai nạn đau lòng này. Mọi sự đến đi đều do nghiệp riêng và nghiệp chung xoay chuyển.
Đám mây không bao giờ chết
Những hành giả đầu đà có thiền định sâu sắc đều thấy rõ một chân lý: Chúng ta không bao giờ chết.
Giống như chiếc lá, nụ hoa hay một đám mây trên bầu trời. Đám mây không mất đi, nó chỉ hóa thành mưa, thành dòng sông, thành hơi thở của muôn loài. Trở về với chính mình trong từng hơi thở an, bước chân an lạc, những ý nghĩ và lời nói thiện lành, chúng ta nhận ra mình mang theo cả cha mẹ, ông bà, tổ tiên đi vào tương lai. Đó là một dòng chảy liên tục.
Bằng tuệ xả (equanimity) và tuệ giác không phân biệt (inclusiveness), ta thấy mình có mặt trong tất cả mọi người và muôn loài. Cả vũ trụ nằm trọn trong ta. Sinh tử chỉ là trò chơi cút bắt của cõi trần.
Nguyện cho tất cả chúng sinh sớm được tỉnh thức.
Nguyện cho khối vô minh và tham tàn của thế gian này vỡ tan, để con người có thể nhìn thấy nhau như anh em một nhà, chung một nguồn cội.
Nguyện cho tất cả cùng chung tay bảo vệ Mẹ Đất, hít thở chung bầu không khí tĩnh lặng, và biết ăn mừng sự sống trong từng phút giây hiện tại (with joy and sustainable happiness).
Sādhu! Sādhu! Sādhu! Lành thay!
Tuệ Đức – Wisdom Virtue
(Đêm tĩnh tọa tại Achim, Đức, hướng về Thái Lan)