NẾU MỘT NGÀY THẦY KHÔNG CÒN Ở ĐÂY, THẦY VẪN SỐNG TRONG CÁC CON
Thư gửi các con!
Các con thương yêu!
Trên hành trình sắp tới, thầy không biết mình sẽ gặp những duyên lành hay nghịch cảnh nào. Có thể có những hiểu lầm, chống đối, những áp lực, thậm chí những nguy hiểm mà thầy không thể biết trước. Có thể thầy phải đối diện với tù đày, tai nạn hay một ngày nào đó phải rời xa các con.
Thầy không mong những điều ấy xảy ra, cũng không muốn các con sống trong lo sợ. Thầy chỉ muốn các con hiểu rằng: người thực hành Chánh pháp cần biết quý trọng thân mạng, nhưng không để nỗi sợ hãi điều khiển lương tri và lòng thương yêu.
Thật ra, trong từng hơi thở, thân này đã luôn sinh diệt. Mỗi hơi thở đến rồi đi, mỗi tế bào đổi thay, từng khoảnh khắc đều nhắc thầy về tính vô thường. Nếu một ngày gặp tai nạn hay hơi thở cuối cùng khép lại, đó cũng là lúc thầy buông bỏ báo thân này theo quy luật tự nhiên.
Nhưng các con ơi, một người không chỉ được tiếp nối bằng thân thể. Tình thương, lời dạy và những hạt giống thiện lành người ấy gieo vào cuộc đời vẫn có thể tiếp tục nảy mầm.
Thầy không muốn các con oán hận bất kỳ ai, kể cả người có thể làm tổn thương thầy. Nếu có người vì vô minh, tham ái hay lợi ích riêng mà gây đau khổ cho người khác, thầy vẫn mong họ sớm hiểu nhân quả, biết dừng lại, biết thương sự sống và quay về con đường thiện lành.
Không oán hận không có nghĩa là dung túng điều sai trái. Chúng ta vẫn cần sự thật, công bằng và trách nhiệm; nhưng không nhất thiết phải nuôi dưỡng thù hận trong lòng.
NĂM GIỚI — NĂM LỜI NHẮN THƯƠNG YÊU THẦY MUỐN TRAO CÁC CON
Năm giới là năm nguyên tắc đạo đức căn bản mà Đức Phật dạy để con người biết tự bảo hộ mình và bảo hộ người khác. Thầy mong các con không chỉ học thuộc, mà còn hiểu sâu và thực hành trong từng ngày.
1. Không sát sinh — biết tôn trọng và bảo hộ sự sống.
Không cố ý giết hại, không bạo động, không dùng bạo lực để giải quyết bất đồng. Hãy biết quý trọng sự sống của mình, của người khác và của muôn loài.
Từ thân thể mình đến thân thể người khác, từ từng mô, tế bào đến cây cỏ, muông thú và các sinh linh, tất cả đều cần được đối xử bằng sự hiểu biết và lòng thương.
Hãy học cách bảo vệ tứ đại trong thân mình và gìn giữ đất, nước, lửa, gió trong môi trường xung quanh. Đừng làm tổn hại sự sống chỉ vì lòng tham hay một lợi ích nhất thời.
2. Không lấy của không cho — biết đủ và hoan hỷ sẻ chia.
Không trộm cắp, không chiếm đoạt, không tham nhũng, tham ô, hối lộ hay lợi dụng lòng tin để lấy những gì không thuộc về mình.
Thầy mong các con hiểu rằng hạnh phúc không nằm ở việc chiếm hữu thật nhiều, mà ở khả năng biết đủ và biết cho đi.
Cho đi bằng tấm lòng trong sáng, bố thí bằng sự hoan hỷ, giúp người mà không mong cầu được trả ơn. Khi biết sẻ chia, tâm mình cũng trở nên rộng mở và tự do hơn.
3. Không tà hạnh trong các dục — biết tôn trọng và bảo vệ thân tâm.
Đừng biến tình thương thành chiếm hữu, đừng biến tình cảm thành sự lợi dụng, đừng để tham dục làm tổn thương mình và người khác.
Hãy biết trân trọng thân thể, bảo vệ sức khỏe, tinh thần và những năng lượng sống quý giá của mình. Trong tình cảm và đời sống lứa đôi, cần có sự tự nguyện, chung thủy, trách nhiệm và tôn trọng lẫn nhau.
Đừng để mình bị trói buộc trong chiếc lưới ái ân, chạy theo ham muốn không có điểm dừng, giống như hình ảnh bê con cứ tìm vú mẹ vì thói quen và sự lệ thuộc.
Hãy học cách hiểu rõ ham muốn, không để dục vọng điều khiển cuộc đời.
4. Không nói dối — học lắng nghe sâu và nói lời chân thật.
Các con hãy tập lắng nghe chính mình: lắng nghe hơi thở, thân thể, từng cảm giác, từng chuyển động của tâm; biết quan sát những gì đang diễn ra trong mình mà không vội phán xét.
Khi biết lắng nghe sâu, các con sẽ hiểu mình hơn, từ đó biết thương người và muôn loài hơn.
Không nói dối, không thêu dệt, không vu khống, không dùng lời nói gây chia rẽ hay làm tổn thương người khác.
Hãy thực tập chánh ngữ: nói lời chân thật, đúng lúc, có ích, có tình thương và mang lại lợi lạc. Sống chân thật, không cần đeo mặt nạ để làm vừa lòng tất cả mọi người.
5. Không sử dụng chất say khiến tâm mê muội — thực tập tiêu thụ chánh niệm.
Giữ tâm sáng suốt, không để rượu, chất gây say và những thứ làm mất khả năng tự chủ dẫn dắt cuộc đời.
Thầy mong các con hiểu rộng hơn về sự tiêu thụ chánh niệm: không chỉ ăn uống thanh tịnh qua miệng, mà còn tỉnh thức với những gì đi vào qua mắt, tai, mũi, thân và đặc biệt là ý.
Hãy cẩn trọng với những gì mình xem, nghe, đọc, tiếp xúc và suy nghĩ. Một hình ảnh có thể nuôi dưỡng lòng từ bi, nhưng cũng có thể gieo hạt giống bạo lực. Một lời nói có thể chữa lành, nhưng cũng có thể làm người khác đau đớn.
Mỗi niệm khởi lên đều có thể trở thành một hạt giống. Những gì ta thường xuyên tiếp nhận và nuôi dưỡng sẽ góp phần hình thành thói quen, khuynh hướng tâm và cách ta hành động.
Vì vậy, hãy gieo vào tâm những hạt giống hiểu biết, chân thật, từ bi và tỉnh thức. Đừng để tâm mình trở thành nơi chứa đựng quá nhiều tham lam, sợ hãi, sân hận và thù ghét.
THẦY MONG CÁC CON TIẾP NỐI BẰNG BỐN PHẨM CHẤT
Đại hùng: Can đảm làm điều đúng, không để nỗi sợ điều khiển lương tri.
Đại lực: Kiên trì với điều thiện, dù con đường phía trước có nhiều khó khăn.
Đại từ bi: Không quay lưng trước nỗi đau của chúng sinh; ngay cả với người làm mình tổn thương, vẫn mong họ chuyển hóa và hết khổ.
Đại trí tuệ: Biết phân biệt đúng sai, sự thật và suy đoán; hiểu nhân quả, suy xét hậu quả trước khi hành động.
Các con thương yêu!
Thầy không mong các con phải trở thành một người giống thầy. Thầy cũng không muốn các con phụ thuộc vào thầy. Thầy chỉ mong mỗi người biết tự thắp lên ánh sáng hiểu biết và lòng thương yêu trong chính mình.
Nếu một ngày các con không còn nhìn thấy thầy, xin đừng chỉ khóc thương thầy. Hãy sống thật tốt.
Khi các con biết thương yêu và không làm tổn thương một ai, thầy đang được tiếp nối.
Khi các con biết bảo vệ một em bé, một người yếu thế hay một sinh linh bé nhỏ, thầy đang được tiếp nối.
Khi các con biết nói lên điều đúng bằng lòng can đảm mà không nuôi dưỡng thù hận, thầy đang được tiếp nối.
Khi các con không xả rác, không làm ô nhiễm dòng sông, không phá hoại rừng xanh, biết thương cây cỏ và muôn loài, thầy đang được tiếp nối.
Khi các con biết sống vô tham, hiểu thương, tỉnh thức và có trách nhiệm, những điều thầy mong mỏi đang tiếp tục lớn lên trong các con.
Thầy có thể rời đi bằng thân này, nhưng tình thương không nhất thiết phải dừng lại.
Hãy để năm giới trở thành năm hàng rào bảo hộ thân tâm, để lòng từ bi trở thành cách sống, để trí tuệ soi sáng từng lựa chọn và để những điều thiện lành tiếp tục được trao truyền.
Thầy xin ôm tất cả các con vào lòng bằng tình thương không chiếm hữu, không ràng buộc và không mong cầu.
Hiểu, thương yêu và tin cậy!
Thương các con nhiều!
Thầy Tuệ Đức (Paññaguṇa) – Rừng Gọi
Yêu thương bảo vệ thân tâm, bảo vệ môi trường.
Từ Hành trình Hiểu Thương xuyên biên giới, thứ tư ngày 04/11/2026