TRÁI ĐẤT KHÔNG PHẢI TÀI SẢN ĐỂ TIÊU DÙNG VÔ TẬN

Rừng Gọi — Từ hiểu mình đến hiểu sự sống, từ hiểu sự sống đến trách nhiệm gìn giữ ngôi nhà chung

Có bao giờ chúng ta tự hỏi:

Nếu một ngày những cánh rừng cuối cùng không còn đủ sức giữ nước, giữ đất và nuôi dưỡng sự sống, con người sẽ tìm đâu ra một mái nhà thay thế?

Nếu những dòng sông ngày càng ô nhiễm, những mạch nước ngầm cạn kiệt, đất đai bạc màu và không khí trở nên khó thở, liệu tiền bạc có thể mua lại tất cả những điều đã mất?

Và nếu con cháu chúng ta một ngày phải trả giá cho những tiện nghi mà thế hệ hôm nay đang tận hưởng, chúng ta sẽ để lại cho các em điều gì ngoài những lời giải thích muộn màng?

Đây không phải những câu hỏi nhằm gieo rắc sợ hãi.

Đây là những câu hỏi mời nhân loại nhìn lại mối quan hệ của mình với ngôi nhà duy nhất mà chúng ta đang cùng chia sẻ.

Trong một thế giới thường đo lường sự phát triển bằng tốc độ tăng trưởng, quy mô tiêu dùng và khả năng sở hữu, có lẽ đã đến lúc chúng ta cần hỏi thêm một câu hỏi khác:

Sự phát triển ấy đang nuôi dưỡng sự sống, hay đang tiêu hao chính những điều kiện làm nên sự sống?

1. Con người không đứng ngoài thiên nhiên

Chúng ta thường nói về thiên nhiên như một thứ ở bên ngoài mình.

Ta đi vào rừng.

Ta đến biển.

Ta tìm về núi.

Ta nghỉ dưỡng giữa cây xanh để phục hồi sức khỏe sau những ngày sống trong thành phố.

Nhưng có lẽ chúng ta quên một điều căn bản: con người không phải vị khách đứng ngoài thiên nhiên.

Thân thể ta được nuôi dưỡng bởi thức ăn, nước uống và không khí. Những gì làm nên đời sống hằng ngày đều có mối liên hệ với đất, nước, ánh sáng, thực vật, động vật và vô số quá trình sinh học mà mắt thường không thể nhìn thấy.

Một hạt cơm trên bàn ăn không tự nhiên xuất hiện.

Phía sau nó là đất, nước, ánh nắng, người nông dân, hạt giống và cả một hệ sinh thái cùng tham gia vào quá trình nuôi dưỡng sự sống.

Một giọt nước ta uống không chỉ là một món hàng được đóng chai.

Nó là một phần của vòng tuần hoàn nước, của mưa, sông, hồ, đất và những hệ sinh thái đang góp phần duy trì nguồn nước ấy.

Một thân cây không chỉ là khối gỗ có thể quy đổi thành tiền như sư cùng nhóm Yêu quý Bảo vệ Cát Tiên (SCT) phản biện Báo cáo Đánh giá Tác động Môi trường hai thuỷ điện Đồng Nai 6 và 6A xâm hại phức hợp di sản – rừng – sinh quyển Cát Tiên v.v..

Nó còn là nơi cư trú của sinh vật, một phần của chu trình carbon, một mắt xích trong hệ sinh thái và có thể là ký ức sống của nhiều thế hệ.

Nhìn sâu hơn, chúng ta sẽ nhận ra rằng đời sống con người được nâng đỡ bởi vô số mối quan hệ tương thuộc.

Không có nghĩa con người không được sử dụng tài nguyên thiên nhiên. Chúng ta cần đất để trồng trọt, cần vật liệu để xây nhà, cần năng lượng để sinh hoạt và phát triển xã hội.

Vấn đề không nằm ở việc sử dụng hay không sử dụng.

Vấn đề nằm ở cách sử dụng, mức độ sử dụng, hậu quả để lại và trách nhiệm đối với những gì không thể dễ dàng phục hồi.

Con người có thể sử dụng thiên nhiên để sống, nhưng không thể sống bền vững bằng cách phá hủy những điều kiện duy trì sự sống của chính mình.

2. Khi giá trị của một cánh rừng chỉ còn được tính bằng tiền

Hãy thử nhìn một cánh rừng bằng hai cách.

Ở cách nhìn thứ nhất, người ta nhìn thấy diện tích đất, trữ lượng gỗ, khả năng khai thác, lợi nhuận và những khoản thu có thể tính toán.

Ở cách nhìn thứ hai, người ta còn nhìn thấy nguồn nước được giữ lại, đất đai được bảo vệ, khí hậu địa phương được điều hòa, sinh vật có nơi cư trú và những mối quan hệ sinh thái đang âm thầm vận hành.

Hai cách nhìn ấy không nhất thiết loại trừ nhau. Kinh tế và bảo tồn có thể cùng tồn tại khi việc sử dụng tài nguyên được quản lý có trách nhiệm, dựa trên giới hạn sinh thái và lợi ích lâu dài của cộng đồng.

Nhưng nếu chỉ nhìn thấy giá trị trước mắt mà không tính đến những tổn thất dài hạn, chúng ta có thể đưa ra những quyết định tưởng như có lợi nhưng cuối cùng lại khiến xã hội phải trả giá đắt hơn.

Một cánh rừng bị mất không chỉ là số cây đã bị chặt.

Một dòng sông bị ô nhiễm không chỉ là lượng nước không còn đạt chất lượng mong muốn.

Một vùng đất bị suy thoái không chỉ là sự giảm sút của sản lượng nông nghiệp.

Đằng sau những mất mát ấy có thể là sinh kế của người dân, sức khỏe cộng đồng, sự tồn tại của các loài sinh vật và cơ hội phát triển của những thế hệ chưa được sinh ra.

Thiên nhiên có những giá trị không thể phản ánh đầy đủ bằng giá thị trường.

Điều đó không có nghĩa mọi hoạt động kinh tế đều xấu, hay mọi sự thay đổi của môi trường đều do con người gây ra. Thiên tai và các quá trình tự nhiên cũng có vai trò riêng.

Nhưng khi những tổn hại có thể được phòng ngừa mà vẫn bị bỏ qua, khi lợi ích thuộc về một nhóm người còn chi phí được chuyển sang cộng đồng, thì chúng ta cần đặt ra những câu hỏi nghiêm túc về trách nhiệm và công bằng.

Điều có lợi trước mắt chưa chắc có lợi lâu dài. Điều sinh lời cho một người chưa chắc đem lại lợi ích cho cộng đồng.

Một nền kinh tế thực sự bền vững không chỉ hỏi chúng ta có thể lấy được bao nhiêu từ thiên nhiên, mà còn phải hỏi thiên nhiên có thể tiếp tục nuôi dưỡng sự sống đến đâu, và chúng ta có nghĩa vụ gì trong việc phục hồi những gì đã sử dụng.

3. Khủng hoảng môi trường cũng là lời nhắc về cách con người sống

Mỗi khi nhắc đến biến đổi khí hậu, ô nhiễm, suy giảm đa dạng sinh học hay rác thải nhựa, chúng ta thường nghĩ ngay đến những giải pháp kỹ thuật.

Chúng ta cần năng lượng sạch hơn.

Cần công nghệ xử lý chất thải tốt hơn.

Cần quy hoạch hợp lý hơn.

Cần hệ thống giao thông, nông nghiệp và sản xuất ít gây tổn hại hơn.

Tất cả đều quan trọng.

Nhưng bên cạnh câu chuyện công nghệ, còn một câu hỏi sâu hơn về lối sống và cách tổ chức xã hội:

Vì sao chúng ta sản xuất ngày càng nhiều thứ mà đôi khi không thực sự cần?

Vì sao một món đồ vẫn còn sử dụng tốt lại dễ bị thay thế chỉ vì một xu hướng mới?

Vì sao sự tiện lợi của hôm nay đôi khi được đánh đổi bằng lượng rác mà người khác phải xử lý ngày mai?

Vì sao chúng ta thường chỉ nhìn thấy giá mua một sản phẩm mà ít khi nghĩ đến đất, nước, năng lượng, lao động và chất thải phía sau nó?

Không phải mọi người tiêu dùng đều có cùng mức độ lựa chọn. Người nghèo, người lao động và những cộng đồng thiếu điều kiện thường không thể tự mình thay đổi hệ thống sản xuất, năng lượng hay quản lý chất thải.

Bởi vậy, trách nhiệm bảo vệ môi trường không thể chỉ đặt lên vai từng cá nhân. Nó cần cả lựa chọn cá nhân lẫn trách nhiệm của doanh nghiệp, chính quyền, nhà hoạch định chính sách và cộng đồng quốc tế.

Tuy nhiên, mỗi người vẫn có thể bắt đầu quan sát những thói quen nằm trong khả năng của mình.

Ta có thật sự cần mua thêm món đồ ấy không?

Có thể sửa chữa, tái sử dụng hoặc chia sẻ thay vì vứt bỏ không?

Có thể giảm lãng phí thức ăn, nước sạch và năng lượng không?

Có thể lựa chọn những sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, ít gây tổn hại hơn khi điều kiện cho phép không?

Có thể tham gia một hoạt động bảo vệ môi trường tại nơi mình đang sống không?

Những câu hỏi này không nhằm khiến con người cảm thấy tội lỗi vì đang sống trong một xã hội hiện đại.

Chúng giúp chúng ta nhận ra rằng phát triển không nhất thiết phải đồng nghĩa với tiêu dùng không giới hạn.

Đôi khi, tiến bộ cũng là khả năng làm được nhiều điều hữu ích hơn với ít lãng phí hơn, phân phối lợi ích công bằng hơn và để lại ít tổn hại hơn cho thế hệ sau.

Sống giản dị không phải là phủ nhận tiến bộ. Sống giản dị là biết phân biệt điều thực sự nuôi dưỡng đời sống với điều chỉ làm tăng thêm ham muốn sở hữu.

4. Bảo vệ thiên nhiên cũng là bảo vệ người yếu thế

Khi một hệ sinh thái bị tổn hại, hậu quả không phải lúc nào cũng được chia đều.

Người có điều kiện có thể tìm nơi ở khác, mua nước đóng chai, lắp đặt thiết bị lọc khí hoặc chuyển đến khu vực an toàn hơn.

Nhưng người nghèo, người lao động ngoài trời, những gia đình sống dựa vào rừng, biển và đất nông nghiệp thường có ít lựa chọn hơn.

Khi nguồn nước bị ô nhiễm, người thiếu điều kiện dễ phải gánh chịu những rủi ro lớn hơn.

Khi thiên tai làm mất mùa, những hộ gia đình không có khoản dự phòng có thể mất nhiều năm mới phục hồi.

Khi nhiệt độ tăng cao, người làm việc ngoài trời có thể phải đối diện với những nguy cơ mà họ không thể đơn giản tránh bằng cách ở trong phòng có điều hòa.

Vì vậy, bảo vệ môi trường không chỉ là câu chuyện cây xanh hay cảnh quan.

Đó còn là câu chuyện về sức khỏe, sinh kế, phẩm giá và cơ hội sống an toàn của con người.

Một chính sách môi trường có trách nhiệm cần quan tâm đến những cộng đồng dễ bị tổn thương, bảo đảm người dân được tiếp cận thông tin, được tham gia vào những quyết định ảnh hưởng đến đời sống và được đối xử công bằng khi xã hội chuyển đổi sang những mô hình phát triển mới.

Không thể nhân danh bảo vệ thiên nhiên để bỏ quên con người.

Cũng không thể nhân danh phát triển kinh tế để xem nhẹ những tổn hại đối với con người và thiên nhiên.

Điều chúng ta cần là một cách phát triển biết nhìn thấy mối liên hệ giữa cả hai.

Tình thương dành cho con người không thể tách rời trách nhiệm đối với môi trường nuôi dưỡng con người. Và tình thương dành cho thiên nhiên cũng cần được thể hiện bằng sự quan tâm đến những cộng đồng đang sống cùng thiên nhiên.

5. Từ bi với muôn loài bắt đầu từ khả năng nhìn thấy sự sống

Khi bước vào rừng, nếu biết đi chậm lại, chúng ta có thể nhận ra rằng sự sống không chỉ hiện diện ở những gì lớn lao.

Một chiếc lá non đang mở.

Một con kiến đang mang thức ăn.

Một cánh chim tìm nơi trú ẩn.

Một sinh vật nhỏ ẩn mình dưới lớp lá mục.

Một dòng nước âm thầm nuôi dưỡng những rễ cây.

Mỗi sự sống đều có vị trí và vai trò riêng trong những mối quan hệ sinh thái phức tạp.

Điều đó không có nghĩa mọi loài đều sống hòa thuận hay thiên nhiên không có cạnh tranh, bệnh tật và cái chết. Thiên nhiên không phải một bức tranh hoàn toàn êm đềm theo cách con người thường tưởng tượng.

Nhưng nhìn thấy sự phức tạp ấy giúp ta bớt áp đặt những suy nghĩ đơn giản lên thế giới tự nhiên.

Chúng ta hiểu rằng một hệ sinh thái khỏe mạnh không chỉ cần một vài loài được yêu thích, mà cần sự đa dạng, khả năng phục hồi và những mối liên hệ được duy trì.

Từ bi trong đời sống không nhất thiết bắt đầu bằng những lời tuyên bố lớn lao.

Nó có thể bắt đầu từ việc không làm tổn hại một sinh vật khi không cần thiết, không phá hoại nơi cư trú của các loài, không buôn bán động vật hoang dã trái pháp luật và không xem sự sống khác loài người là thứ hoàn toàn không có giá trị.

Đối với những người lựa chọn chế độ ăn thực vật, đó có thể là một cách thực hành lòng quan tâm đến động vật và môi trường, đồng thời cần được thực hiện với hiểu biết về dinh dưỡng và điều kiện sức khỏe của từng người.

Đối với những người chưa thể thay đổi chế độ ăn, vẫn còn nhiều cách thiết thực để giảm tổn hại và góp phần bảo vệ sự sống.

Điều quan trọng không phải là dùng một lựa chọn để đánh giá toàn bộ phẩm chất của người khác.

Điều quan trọng là mỗi người có thể mở rộng hiểu biết, giảm những tổn hại có thể tránh được và hành động với nhiều trách nhiệm hơn.

Từ bi không chỉ là cảm xúc khi nhìn thấy một sinh vật đáng thương.

Từ bi còn là khả năng suy nghĩ về hậu quả của hành động mình, kể cả khi những sinh linh chịu ảnh hưởng không thể lên tiếng cho chính mình.

6. Rừng Gọi: Trở về với thiên nhiên để học cách sống có trách nhiệm

Đối với Rừng Gọi, thiên nhiên không chỉ là nơi để tìm sự thư thái.

Thiên nhiên còn là một người thầy thầm lặng, nhắc chúng ta về sự tương thuộc, giới hạn và khả năng thích nghi.

Khi đi bộ giữa rừng, ta có thể học cách bước chậm hơn.

Khi ngồi yên nghe tiếng chim, ta có thể nhận ra rằng không phải mọi khoảng trống đều cần được lấp đầy bằng lời nói.

Khi quan sát một chiếc lá, ta có thể dành thời gian tìm hiểu những quá trình sinh học đang diễn ra, thay vì chỉ nhìn nó như một vật trang trí.

Khi chăm sóc một mảnh đất, ta có thể học về sự kiên nhẫn, về những điều kiện cần thiết để một hạt giống phát triển và về giới hạn của khả năng kiểm soát của con người.

Nhưng những trải nghiệm ấy chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp chúng ta sống có hiểu biết và trách nhiệm hơn.

Đi rừng không đồng nghĩa với việc tự động trở nên tỉnh thức.

Thiền giữa thiên nhiên không tự động giải quyết mọi vấn đề của thân tâm.

Và yêu thiên nhiên không chỉ là thích chụp ảnh giữa cây xanh.

Tình thương đối với thiên nhiên cần được chuyển thành hành động: tôn trọng hệ sinh thái, không để lại rác, không làm phiền động vật hoang dã, sử dụng tài nguyên có chừng mực và hỗ trợ những nỗ lực bảo tồn có cơ sở khoa học.

Rừng Gọi mong mỗi người có thể trở về với thiên nhiên mà không biến thiên nhiên thành một món hàng để tiêu thụ; có thể tận hưởng vẻ đẹp của rừng mà vẫn tôn trọng giới hạn của rừng; có thể tìm thấy sự bình an cho mình mà không quên trách nhiệm với những sự sống đang cùng hiện diện.

Bởi thiên nhiên không chỉ cần chúng ta đến để ngắm nhìn.

Thiên nhiên cần chúng ta học cách chung sống.

7. Bảy chữ T — bảy hướng thực hành để gìn giữ ngôi nhà chung

Tinh thần 7T của Rừng Gọi có thể được đưa vào đời sống bảo vệ môi trường bằng những việc làm giản dị và thiết thực.

TÍN — Tin vào khả năng thay đổi, nhưng không tin mù quáng.

Tin rằng con người có thể học hỏi và cải thiện cách sống. Đồng thời, tìm hiểu thông tin môi trường từ những nguồn đáng tin cậy, không lan truyền những tuyên bố chưa được kiểm chứng.

THỨC — Nhìn rõ mối liên hệ giữa mình và thiên nhiên.

Nhận biết những gì mình tiêu thụ, lượng chất thải mình tạo ra và những hệ quả có thể phát sinh từ lựa chọn hằng ngày.

THỰC — Thực hành lối sống có trách nhiệm.

Giảm lãng phí thực phẩm, sử dụng nước và năng lượng hợp lý, ưu tiên sửa chữa và tái sử dụng khi phù hợp, lựa chọn sản phẩm có cân nhắc đến tác động môi trường.

TẬP — Kiên trì thay đổi thói quen.

Không cần bắt đầu bằng những mục tiêu quá lớn. Có thể chọn một thói quen gây lãng phí để điều chỉnh, rồi duy trì và cải thiện từng bước.

THIỀN — Nuôi dưỡng sự tỉnh giác trước khi hành động.

Dừng lại để nhận diện ham muốn mua sắm, phản ứng nóng giận hay sự thờ ơ. Quan sát kỹ hơn để lựa chọn cách ứng xử có lợi và ít gây tổn hại hơn.

THIÊN — Sống trong sự tôn trọng các giới hạn sinh thái.

Gìn giữ cây xanh, bảo vệ nguồn nước, tôn trọng động vật hoang dã, tìm hiểu hệ sinh thái địa phương và ủng hộ những hoạt động bảo tồn phù hợp.

THƯƠNG — Biến sự quan tâm thành hành động chung.

Chia sẻ kiến thức có trách nhiệm, tham gia hoạt động cộng đồng, hỗ trợ những nhóm dễ bị tổn thương và khuyến khích các giải pháp môi trường công bằng, hiệu quả.

Bảy chữ T không thay thế kiến thức khoa học, chính sách công hay những giải pháp kỹ thuật cần thiết.

7T là một khung thực hành để mỗi người nhìn lại niềm tin, nhận thức, thói quen, sự tỉnh giác và trách nhiệm của mình.

Khi được kết hợp với kiến thức đáng tin cậy và hành động tập thể, những thực hành ấy có thể góp phần tạo nên một lối sống ít lãng phí, có trách nhiệm hơn với cộng đồng và môi trường.

8. Chúng ta muốn để lại điều gì cho thế hệ mai sau?

Một đứa trẻ sinh ra hôm nay không được lựa chọn chất lượng không khí mà mình sẽ hít thở, nguồn nước mà cộng đồng sẽ sử dụng hay tình trạng của những cánh rừng khi em trưởng thành.

Nhưng cách người lớn sống hôm nay sẽ góp phần định hình những điều kiện ấy.

Chúng ta có thể để lại những công trình đồ sộ, những thành phố hiện đại và những thành tựu công nghệ đáng tự hào.

Nhưng nếu cùng lúc làm suy yếu các hệ sinh thái, tiêu hao tài nguyên không bền vững và để lại những chi phí môi trường mà thế hệ sau phải gánh chịu, thì sự phát triển ấy vẫn cần được nhìn nhận một cách đầy đủ hơn.

Di sản không chỉ là những gì chúng ta xây dựng.

Di sản còn là những gì chúng ta gìn giữ, những tổn hại chúng ta tránh gây ra và những cơ hội sống tốt đẹp mà chúng ta trao lại cho người đến sau.

Bảo vệ thiên nhiên không có nghĩa là ngừng phát triển.

Đó là học cách phát triển sao cho những nhu cầu chính đáng của con người hôm nay không phá hủy khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai.

Đó là biết cân nhắc lợi ích ngắn hạn cùng hậu quả dài hạn.

Đó là bảo đảm tiếng nói của cộng đồng được lắng nghe khi những quyết định lớn ảnh hưởng đến đất đai, nguồn nước và sinh kế của họ.

Đó là khuyến khích khoa học, giáo dục, công nghệ và chính sách cùng hướng đến một tương lai nơi con người có thể sống tốt hơn mà không phải đánh đổi vô hạn những nền tảng sinh thái của sự sống.

Và đó cũng là một biểu hiện của lòng biết ơn.

Không phải lòng biết ơn chỉ được nói thành lời, mà là lòng biết ơn được thể hiện bằng cách sử dụng có trách nhiệm những gì mình đang được thừa hưởng.

LỜI KẾT: ĐỪNG CHỈ GỌI TÊN MẸ THIÊN NHIÊN — HÃY CÙNG NHAU BẢO VỆ SỰ SỐNG

Người Thương thân mến,

Chúng ta không cần phải trở thành nhà khoa học, nhà hoạt động môi trường hay người có quyền lực mới có thể góp phần bảo vệ Trái Đất.

Mỗi người có thể bắt đầu từ nơi mình đang sống, từ những gì mình hiểu và từ những việc nằm trong khả năng của mình.

Một gia đình giảm lãng phí.

Một trường học dạy trẻ biết tôn trọng sự sống.

Một doanh nghiệp giảm những tác động môi trường có thể tránh được.

Một cộng đồng bảo vệ nguồn nước.

Một người dân lên tiếng có trách nhiệm trước nguy cơ phá hủy hệ sinh thái.

Một cơ quan công quyền thực thi pháp luật môi trường minh bạch và hiệu quả.

Những hành động ấy cần được kết nối với nhau, bởi những thách thức lớn không thể được giải quyết chỉ bằng thiện chí của từng cá nhân.

Chúng ta cần hiểu biết, sự hợp tác, trách nhiệm giải trình và những quyết định dựa trên bằng chứng.

Chúng ta cũng cần lòng can đảm để thay đổi những thói quen có hại, những mô hình không bền vững và những cách nghĩ chỉ nhìn thấy lợi ích trước mắt.

Rừng Gọi không mong Người Thương phải nhìn thiên nhiên bằng một lý tưởng xa vời.

Sư chỉ mong chúng ta có thể nhìn sâu hơn vào những điều đang nâng đỡ sự sống mỗi ngày.

Khi uống một ngụm nước, biết quý nguồn nước.

Khi ăn một bữa cơm, biết trân trọng đất đai và công sức nuôi trồng.

Khi bước vào rừng, biết rằng mình đang đi vào ngôi nhà của vô số sinh linh.

Khi lựa chọn cách sống, biết nghĩ đến những người khác và những thế hệ chưa có cơ hội lên tiếng.

Và khi chứng kiến một tổn hại đối với môi trường, đừng chỉ dừng lại ở sự tiếc nuối. Hãy tìm hiểu, góp sức và cùng cộng đồng tìm kiếm giải pháp phù hợp.

Trái Đất không cần chúng ta chỉ nói rằng mình yêu thiên nhiên. Trái Đất cần chúng ta học cách sống sao cho tình yêu ấy không trở thành một lời nói suông.

Chúng ta không sở hữu vô hạn những điều kiện nuôi dưỡng sự sống.

Chúng ta đang thừa hưởng chúng, sử dụng chúng và có trách nhiệm gìn giữ chúng.

Một cánh rừng được bảo vệ hôm nay có thể tiếp tục nuôi dưỡng nhiều thế hệ.

Một dòng sông được gìn giữ hôm nay có thể tiếp tục đem lại sự sống cho những cộng đồng mai sau.

Một thói quen có trách nhiệm hôm nay có thể trở thành bài học quý giá cho một đứa trẻ ngày mai.

Đừng đợi đến khi mất đi mới hiểu giá trị của những gì đang có.

Đừng đợi đến khi khủng hoảng trở nên không thể đảo ngược mới bắt đầu quan tâm.

Và đừng nghĩ rằng một hành động nhỏ là vô nghĩa chỉ vì nó chưa đủ sức giải quyết tất cả.

Hãy bắt đầu từ điều mình có thể làm, cùng nhau làm những điều vượt quá khả năng của từng cá nhân, và kiên trì đòi hỏi những giải pháp có trách nhiệm ở quy mô lớn hơn.

Bởi bảo vệ thiên nhiên không phải là một phong trào nhất thời.

Đó là trách nhiệm lâu dài của con người đối với ngôi nhà chung và đối với chính tương lai của mình.

Trở về với thân tâm để hiểu sự sống. Hiểu sự sống để biết trân trọng thiên nhiên. Trân trọng thiên nhiên để cùng nhau gìn giữ Trái Đất cho hôm nay và mai sau.

Rừng Gọi — Thanh lọc thân tâm, hòa mình cùng thiên nhiên, hiểu thương và phụng sự.

Tùy duyên, nhưng không thờ ơ.

Từ bi, nhưng không mù quáng.

Phát triển, nhưng không quên gìn giữ những điều làm nên sự sống.

Sadhu! Sadhu! Sadhu!

#RungGoi #ThanhLocRungGoi #NhinKhoRungGoi #NhinKho7T #BaoVeThienNhien #SongCoTrachNhiem #TraiDatLaNhaChung